«نسخه آزمایشی»؛ کمدی خانوادگی در تقابل با هوش مصنوعی
در میان هیاهوی فناوری‌های نوین و ورود پرشتاب هوش مصنوعی به زندگی بشر، قاب تلویزیون این‌بار میزبان روایتی متفاوت است؛ جایی که یک خانواده ایرانی در برابر پیشرفته‌ترین ساخته‌های بشری قرار می‌گیرد. ایرج محمدی، تهیه‌کننده این پروژه، از شکل‌گیری ایده‌ای می‌گوید که در دل بحران‌ها متولد شد تا با زبان طنز، پیوند میان سنت‌های خانوادگی و دنیای دیجیتال را بررسی کند.
تولد یک ایده در روزهای دشوار
شکل‌گیری طرح اولیه این مجموعه به زمانی بازمی‌گردد که کشور درگیر پیامدهای جنگ ۱۲ روزه بود. پس از آن واقعه و در شرایطی که ساختمان شیشه‌ای صداوسیما در حمله اسرائیل تخریب شده بود و جامعه روزگار سختی را سپری می‌کرد، دست‌اندرکاران فرهنگ احساس کردند که وظیفه‌ای سنگین بر دوش دارند. به گفته ایرج محمدی، در همان روزها که حال‌وهوای عمومی جامعه مساعد نبود، این باور شکل گرفت که تولید یک اثر نمایشی می‌تواند فضای متفاوتی ایجاد کند و به بهبود حال مخاطبان کمک کند. از همین رو، تصمیم بر آن شد تا با وجود تضاد ظاهری شرایط جنگ و ساخت اثر کمدی، این مسیر دنبال شود. محمدی معتقد است مردم انتظار دارند گونه‌های مختلف نمایشی، به‌ویژه کمدی را از تلویزیون تماشا کنند و همین نگاه باعث شد تا طرح به سیمافیلم ارائه و پس از تأیید، با همکاری نویسندگان توسعه یابد.
اوج‌گیری تنش‌ها و وقوع جنگ ۴۰ روزه نیز نتوانست مانع توقف تولید شود. تهیه‌کننده «نسخه آزمایشی» با اشاره به دشواری‌های مسیر تولید، تأکید می‌کند که گروه سازنده با وجود همه محدودیت‌ها، پروژه را پیش برد تا این سیتکام ۹۰ قسمتی به سرانجام برسد.
تقابل هوش مصنوعی و اصالت خانوادگی
موضوع اصلی این سریال حول محور هوش مصنوعی و ربات‌ها می‌گردد؛ پدیده‌ای که امروزه در سراسر جهان در حال گسترش است. ایرج محمدی در تشریح جزئیات داستانی می‌گوید: «مفهوم کلی سریال با هوش مصنوعی و ربات‌ها ارتباط دارد؛ پدیده‌ای جهانی که کشورهای مختلف در حال توسعه و ارائه نسخه‌های متفاوتی از آن هستند.» اما نقطه تمایز این اثر، قرار دادن نهاد خانواده در مرکز ماجراست تا نشان داده شود فرهنگ ایرانی و اسلامی چگونه بر نحوه رویارویی انسان با این تکنولوژی اثر می‌گذارد.
در روایت این مجموعه، پروفسور داستان در جریان پژوهش‌های خود به یافته‌های تازه‌ای دست می‌یابد و ربات‌ها را به سطحی از تکامل می‌رساند که قادرند از انسان‌ها آموزش ببینند. محمدی بر این باور است که نسل جوان به فناوری‌های جدید علاقه‌مند است و این موضوع می‌تواند جذابیت بالایی برای مخاطب داشته باشد، ضمن اینکه باید در استفاده از فناوری پیشرو بود تا بهره‌برداری درست‌تری صورت گیرد.
پیام اصلی و ترکیب بازیگران
اهمیت همدلی و حمایت اعضای خانواده از یکدیگر در برابر مشکلات، کلیدی‌ترین پیامی است که این سریال قصد دارد منتقل کند. تهیه‌کننده اثر معتقد است پرداختن به این موضوع، به‌ویژه برای جوانانی که با چالش‌های گوناگونی روبه‌رو هستند، می‌تواند بسیار تأثیرگذار باشد. در واقع، «نسخه آزمایشی» تلاشی است برای فرهنگ‌سازی درباره فناوری‌های نوین و هم‌زمان حفظ ارزش‌های انسانی در بستر یک خانواده.
برای تحقق این اهداف، سیدمسعود اطیابی که سابقه ساخت فیلم‌های پرفروش و تجربه بالایی در ژانر کمدی دارد، به عنوان کارگردان انتخاب شده است. محمدی درباره این انتخاب توضیح می‌دهد که دعوت از اطیابی به‌سادگی اتفاق نمی‌افتد، اما او با شناخت از ظرفیت‌های سریال برای بسط داستان و شخصیت‌ها، پیشنهاد را پذیرفت و همکاری صمیمانه‌ای شکل گرفت. او همچنین تمایل داشت بار دیگر در تلویزیون و در ژانر تخصصی خود فعالیت کند.
در بخش انتخاب بازیگران، محمدی به خلأ موجود در زمینه چهره‌های کمدی اشاره می‌کند که در سینما، تلویزیون و پلتفرم‌های نمایش خانگی احساس می‌شود. او یکی از وظایف ذاتی صداوسیما را تربیت نیروهای تازه می‌داند و معتقد است در حدود ۱۰ سال اخیر نسل جدیدی از بازیگران وارد عرصه شده‌اند که با نسل‌های قبلی فاصله دارند. به گفته وی، نباید از ظرفیت این نسل غافل شد.
در «نسخه آزمایشی» تلاش شده تا با بهره‌گیری از ظرفیت‌های کمدی تلویزیون، ترکیبی از نسل‌ها گرد هم آیند:
- استفاده از بازیگران نسل قدیم برای بهره‌مندی از تجربه
- حضور بازیگران نسل میانی
- معرفی و دیده‌شدن بازیگران نسل جدید
چالش‌های مالیاتی تولید
در پایان، تهیه‌کننده این مجموعه به مسائل پیرامون تولیدات فرهنگی اشاره می‌کند. او می‌گوید محصولات فرهنگی با دستمزدی تولید می‌شوند که باید کل هزینه‌های پروژه را پوشش داده و اثر را به آنتن برساند. در این میان، مسائل مربوط به سامانه‌های مالیاتی و تعهدات قانونی بر عهده تهیه‌کننده است. محمدی بر این باور است که باید متناسب با ماهیت فعالیت بخش فرهنگ و هنر، سازوکارهای حمایتی و معافیت‌های مشخصی در نظر گرفته شود.
