چرا گودزیلا مینوس زیرو درجه سنی R گرفت؟
سالهاست که در صنعت سینما این باور وجود دارد که فیلمهای پرمخاطب و ژانری باید تا حد ممکن درجه سنی پایینتری بگیرند تا مخاطبان بیشتری را جذب کنند؛ رویکردی که دستکم از زمان اکران آروارهها (Jaws) به کارگردانی استیون اسپیلبرگ (Steven Spielberg) و درجه PG آن رواج یافت. با این حال، انتشار گودزیلا مینوس زیرو (Godzilla Minus Zero) این قاعده را شکسته و انجمن سینمایی آمریکا (MPA) به این فیلم درجه R داده است. برخلاف تصور اولیه که شاید گمان کند این تغییر برای جذب مخاطب بزرگسال با صحنههای خشن یا الفاظ رکیک است، دلایل این درجهبندی بسیار مشخصتر و قابلدرکتر است.
نمایش بیپرده خشونت جنگ واقعی
از نخستین فیلم گودزیلا (Godzilla) در سال ۱۹۵۴، این هیولای غولپیکر همواره استعارهای از ویرانیهای جنگ، بهویژه سلاحهای اتمی بوده است؛ مفهومی که ریشه در تجربه تلخ ژاپن دارد. با وجود این که در ادامه و در طول دههها، این مجموعه به سمت نمایشهای پرزرقوبرق و فضای دوستانهتر برای کودکان رفت، تاکاشی یامازاکی (Takashi Yamazaki) در گودزیلا مینوس زیرو این رویکرد را تغییر داده است.
او در این فیلم بهطور مستقیم پیامدهای بمباران هیروشیما توسط آمریکا را به تصویر میکشد. شخصیت خیالی کانجی موراکامی (Kanji Murakami) با بازی مین تاناکا (Min Tanaka) از معدود بازماندگان این حمله است و در یک فلشبک، پیکر سوخته خانوادهاش را مییابد. این لحظه تلخ نهتنها سوخت اصلی مضامین فیلم را فراهم میکند، بلکه مستقیماً به شخصیتپردازی موراکامی شکل میدهد؛ جایی که او در خیال خود گودزیلا را به نیویورک میکشد تا انتقام بگیرد. در این سکانس کوتاه اما قدرتمند، پرتوهای گودزیلا چهره مردم را ذوب کرده و آنها را به خاکستر تبدیل میکند؛ نمایشی از یک اقدام عامدانه نسلکشی که حتی از فیلمهایی مانند نابودگر ۲ (Terminator 2) نیز صریحتر است و بههمین دلیل، MPA آن را محتوای سنگینتری نسبت به آثار پیشین این مجموعه دانسته است.
درجه R؛ حاصل مجموعهای از عوامل
رویه انجمن سینمایی آمریکا برای تعیین درجهبندی فیلمها همواره با ابهام همراه بوده و فیلمسازان زیادی از روند ارسال و بازنگری نسخههای مختلف برای رسیدن به درجه مورد نظر خود گلایه دارند. با این حال، بهنظر میرسد این نهاد بیش از آن که روی موارد خاصی تمرکز کند، حالوهوای کلی و تأثیر فیلم بر مخاطب را میسنجد. در مورد گودزیلا مینوس زیرو، درجه R بیش از هر چیز یک تصمیم تجمعی است.
حتی اگر فلشبک هیروشیما و سکانس رویایی نیویورک حذف میشدند، فیلم بهدلیل صحنههای نبرد وحشتناک میان گودزیلا و کینگ گیدورا (King Ghidorah) باز هم به مرز درجه R نزدیک میشد. این دو هیولا با استفاده از قدرت بازسازی خود، بهشکلی بیرحمانه سر و اندام یکدیگر را از بدن جدا میکنند و تاندونهای کشیدهشده پیش از پاره شدن بهوضوح دیده میشود. در نهایت، این درجهبندی بازتاب قدرت فیلمسازی یامازاکی است که باعث شده گودزیلا مینوس زیرو به یکی از معدود فیلمهای ژانری تبدیل شود که با وجود درجه R، میتواند به اثری محبوب برای نسلهای بعدی بدل شود.
این فیلم هماکنون در سینماها در حال اکران است.





