اندی ویر و دوری از فیلمنامه‌نویسی؛ محدودیتی که او را به رمان بازمی‌گرداند
کتاب «پروژه هیل مری» (Project Hail Mary) اثر اندی ویر (Andy Weir) در سال ۲۰۲۱ منتشر شد و حالا به نظر می‌رسد این نویسنده در خلق داستان‌هایی که روی پرده سینما می‌درخشند، دستی بر آتش دارد. اقتباس سینمایی این رمان در مارس ۲۰۲۶ اکران شد و گیشه را تسخیر کرد؛ همان موفقیتی که پیش‌تر نصیب فیلم «مریخی» (The Martian) در سال ۲۰۱۵ بر اساس کتاب دیگر او شده بود. هر دو اثر هم با استقبال منتقدان روبه‌رو شدند. با این حال، شاید تصور اینکه ویر بخواهد مستقیماً سراغ فیلمنامه‌نویسی برود و مرحله رمان را کنار بگذارد، چندان هم دور از ذهن نباشد؛ اما ظاهراً این نویسنده در کار با رسانه تصویری احساس محدودیت می‌کند.
جرمی ماتای (Jeremy Mathai) از رسانه /Film با ویر گفت‌وگو کرده و در آن، نویسنده به کتاب صوتی «اگزوپلنت» (Exoplanet) اشاره کرده که خودش تهیه‌کننده اجرایی آن بوده است. این کتاب صوتی یک تریلر علمی‌تخیلی از تولیدات آدیبل (Audible Original) است که بیشتر شبیه یک فیلم است تا کتاب؛ زیرا به‌جای راوی که جزئیات رویدادها را تعریف کند، از جلوه‌های صوتی برای انتقال اکشن استفاده می‌کند. این موضوع برای ویر چالش‌برانگیز بوده و آن را به دشواری‌هایش در نوشتن فیلمنامه تشبیه کرده است.
چالش کتاب صوتی بدون راوی
ویر در این باره توضیح داد: «وقتی کتاب می‌نویسم، کاری که همیشه انجام می‌دهم، می‌توانم یک پاراگراف توضیحی بنویسم و مستقیماً چیزها را برای خواننده شرح دهم و تمام. اما در کتاب صوتی نمی‌توانی این کار را انجام دهی، مگر اینکه راوی داشته باشی.» به گفته ویر، بنجامین پرسی (Benjamin Percy) نویسنده «اگزوپلنت» بلافاصله ایده داشتن راوی را رد کرد. ویر افزود: «همه‌چیز صداهایی است که در محیط رخ می‌دهند. من گفتم "باشد، این کار را سخت‌تر می‌کند. خودت خواستی." اما پرسی از پسش برآمد و کارش عالی بود.» جالب اینکه همین چالش باعث شده ویر با وجود تلاش‌هایش، از نوشتن فیلمنامه هم باز بماند.
چرا اندی ویر سراغ فیلمنامه نمی‌رود؟
اندی ویر در حال حاضر روی کتاب بعدی‌اش کار می‌کند که به نظر می‌رسد با تمرکز بر هوش مصنوعی، به موضوعی بحث‌برانگیز بپردازد. از سوی دیگر، بسیاری از طرفداران بی‌صبرانه منتظر دنباله‌ای برای «پروژه هیل مری» هستند؛ اما گویا نویسنده هنوز برای آن آماده نیست، هرچند ممکن است در آینده‌ای نزدیک این وضعیت تغییر کند. با این حال، چیزی که او تقریباً به‌طور قطع انجام نخواهد داد، نوشتن فیلمنامه است.
ویر در گفت‌وگو با /Film گفت: «در گذشته نوشتن نمایشنامه و فیلمنامه را امتحان کرده‌ام، اما همیشه در آن احساس محدودیت و خفقان شدیدی داشته‌ام، چون فضای بسیار کمی برای مانور داری.» منظور ویر از این محدودیت، ناتوانی از درج یک پاراگراف توضیحی برای شرح مستقیم مطالب به مخاطب است. او ادامه داد:
- توضیح و اطلاعات‌رسانی حالا باید از طریق دیالوگ یا تصویر انجام شود. معمولاً تصویر.
- تصویر کار توضیح را عالی انجام می‌دهد، چون می‌توانی همه‌چیز را ببینی و نیازی نیست اعمال را توصیف کنی؛ می‌توانی نشان‌شان دهی.
- اما در کتاب صوتی، نه می‌توانی پاراگراف‌های توضیحی داشته باشی و نه تصویری که همه‌چیز را نشان دهد. برای همین بسیار محدودکننده است.
آینده ویر در دنیای رمان
با توجه به اظهارات ویر درباره اینکه تصویر راه خوبی برای انتقال اطلاعات است، به نظر می‌رسد او دست‌کم برای نوشتن یک فیلم، بیشتر از یک کتاب صوتی روایی شبیه به «اگزوپلنت» آمادگی داشته باشد. با این حال، در حال حاضر ظاهراً او ترجیح می‌دهد به همان رمان‌نویسی وفادار بماند؛ موضوعی که بی‌شک هم برای طرفدارانش و هم برای استودیوها خوشایند است. آن‌ها همان‌طور که موفقیت «پروژه هیل مری» به‌عنوان یکی از بهترین فیلم‌های ۲۰۲۶ نشان داد، همچنان از ساخته شدن فیلم‌های بزرگ بر اساس ایده‌های او سود خواهند برد.
