عشق غافلگیرکننده پاتریک استوارت به بیویس و بات‌هد

سر پاتریک استوارت (Patrick Stewart) فقید، بازیگر پرآوازه‌ای که بیشتر با چهره‌ی جدی و مقتدرش شناخته می‌شد، جنبه‌ی شوخ و شنگی داشت که شاید کمتر کسی از آن خبر داشته باشد. نمونه‌ی بارزش این بود که او از طرفداران پر و پا قرص مجموعه انیمیشن «بیویس و بات‌هد» (Beavis and Butt-Head) ساخته مایک جاج (Mike Judge) از شبکه ام‌تی‌وی بود؛ اثری ماندگار برای نسل ایکس درباره دو نوجوان بیکار و ولگرد که کاری جز خندیدن به شوخی‌های بی‌مزه ندارند. استوارت در گفت‌وگویی با نشنال پست (National Post) در سال ۲۰۲۰ این مجموعه را «درخشان» توصیف کرده بود.

ستاره‌ای با چهره‌ای همیشه جدی

این بازیگر در سال ۱۹۸۷ و با بازی در نقش کاپیتان ژان-لوک پیکارد (Jean-Luc Picard) در مجموعه «پیشتازان فضا: نسل بعدی» (Star Trek: The Next Generation) به شهرت جهانی رسید. پیش از آن نیز سینمادوستان او را در فیلم‌هایی چون «اگزکالیبور» (Excalibur) ساخته جان بورمن (John Boorman)، «تل‌ماسه» (Dune) به کارگردانی دیوید لینچ (David Lynch) و «نیروی حیات» (Lifeforce) اثر توبی هوپر (Tobe Hooper) دیده بودند که در آن‌ها نیز نقش‌های بسیار جدی داشت. استوارت در بیشتر نقش‌هایش حضوری مقتدر و استوار داشت.

اما پس از مشهور شدن در «پیشتازان فضا» بود که استوارت کم‌کم جنبه‌ی طنز خود را آشکار کرد. او در پشت صحنه «نسل بعدی» ترانه «'A' You're Adorable» را اجرا کرد و در قسمتی از برنامه «پخش زنده شنبه شب» (Saturday Night Live) در سال ۱۹۹۴ با شوخ‌طبعی ظاهر شد. او در فیلم کمدی «رابین هود: مردانی در لباس چسبان» (Robin Hood: Men in Tights) ساخته مل بروکس (Mel Brooks) نقش ریچارد شیردل را بازی کرد و در سال ۲۰۱۳ برای هالووین لباس خرچنگ پوشید. استوارت در مجموعه انیمیشن «پدر آمریکایی!» (American Dad!) نقش ثابتی داشت و در قسمت‌هایی از «سیمپسون‌ها» (The Simpsons) و «فیوچراما» (Futurama) هم حضور یافت. او کارنامه‌اش را با نقش‌های کلاسیک و جدی بنا کرده بود، اما سرانجام به دنیای کمدی نیز روی خوش نشان داد.

دفاع از یک انیمیشن به ظاهر سطحی

استوارت خود اعتراف کرده بود که سال‌ها از طرفداران «بیویس و بات‌هد» است. طبق گفته مصاحبه‌کننده، او در تقلید خنده‌ی خشن و گرفته‌ی بیویس بسیار ماهر بود. او در این باره گفت:

• «من عاشق آن نمایش هستم. خیلی حیف شد که تمام شد. [...] نمی‌دانم چرا برایم جذاب بود، اما بود. چون درخشان بود، به همین دلیل. شخصیت‌های باورنکردنی. هی هی هی هی.»

وقتی مصاحبه‌کننده پیشنهاد کرد که شاید این انیمیشن عامه‌پسند، تعادلی در برابر سلیقه‌های به‌شدت روشنفکرانه استوارت باشد — چرا که او سال‌ها در گروه نمایشی رویال شکسپیر (Royal Shakespeare) فعالیت داشت — استوارت در برابر این برداشت واکنش نشان داد و گفت: «من «بیویس و بات‌هد» را بسیار روشنفکرانه می‌نامم، اصلاً عامه‌پسند نیست.» بی‌شک می‌توان استدلال کرد که این مجموعه نمایشی احمقانه ساخته آدم‌های باهوش بود. حتی می‌توان آن را مطالعه‌ای جامعه‌شناختی از تجربه نوجوانی در اواسط دهه ۱۹۹۰ دانست؛ تصویری از دو پسر جوان که تلویزیون آن‌ها را چنان بار آورده که احمق بمانند و تنها به دنبال لذت‌های حیوانی باشند.

استوارت اشاره کرده بود که از کودکی همیشه طرفدار کمدی‌های بزن‌بکوب بوده است:

• «من با عشق به لورل و هاردی (Laurel and Hardy) بزرگ شدم. در واقع، مادربزرگم وقتی استن لورل (Stan Laurel) چند ماهه بود از او پرستاری می‌کرد — او یک پانسیون در شمال شرق انگلستان داشت. من آن‌ها را می‌پرستیدم. و البته عاشق چاپلین (Chaplin) بودم، و وقتی کمی بزرگ‌تر شدم شیفته دنی کی (Danny Kaye) شدم.»

صرف این که استوارت در بازی نقش‌های جدی بااستعداد بود، به این معنا نبود که همیشه هم سرگرمی‌های جدی دوست دارد.

آرزوی دیرینه برای بازی در نقش‌های کمدی

استوارت حتی اعتراف کرده بود که همیشه گمان می‌کرد دوران حرفه‌ای‌اش سرانجام فرصت‌های بیشتری برای بازی در نقش‌های کمدی در اختیارش می‌گذارد. اما متأسفانه وقتی به عنوان بازیگر تثبیت شد، دریافت که دیگران او را چهره‌ای غیرکمدی می‌بینند. به گفته خودش:

• «همیشه فکر می‌کردم وقتی حرفه‌ای شوم، به سمت کمدی می‌روم. [...] اما این اتفاق هرگز نیفتاد. من تبدیل شدم به آن آدم عبوس، کسل‌کننده و تا حدی خودپسند.»

البته در نهایت استوارت به کمدی روی آورد. نه به طور انحصاری، اما پس از «پیشتازان فضا: نسل بعدی» بی‌شک در نقش‌های کمدی بیشتری ظاهر شد. پیش‌تر به حضورش در «پدر آمریکایی!» اشاره کردیم که نشان داد او نابغه‌ای دست‌کم‌گرفته‌شده در کمدی است؛ او همچنین در چند همکاری دیگر با ست مک‌فارلین (Seth MacFarlane)، خالق آن مجموعه، مشارکت داشت. استوارت در چندین قسمت از «مرد خانواده» (Family Guy) ساخته مک‌فارلین حضور یافت و راوی فیلم‌های «تد» (Ted) و «تد ۲» (Ted 2) بود.

همچنین می‌توان به خاطره خوش بازی درخشان کمدی او در مجموعه تلویزیونی «اکستراز» (Extras) اشاره کرد. او کارهای صداپیشگی فانتزی زیادی هم انجام داد و از جمله صداپیشگی شخصیت «پیفک شکلک» (Poop Emoji) در فیلم «فیلم شکلک‌ها» (The Emoji Movie) را بر عهده داشت. او با شادی فریاد می‌زد: «ما نفر دوم هستیم!» با در نظر گرفتن این روحیه شاد و فانتزی، به‌راحتی می‌توان فهمید چرا پاتریک استوارت از شیطنت‌های احمقانه «بیویس و بات‌هد» لذت می‌برد.

در سال ۲۰۲۰، استوارت از این که «بیویس و بات‌هد» دیگر ساخته نمی‌شود ابراز تأسف کرد. تنها می‌توان تصور کرد که وقتی مایک جاج در سال ۲۰۲۲ این شخصیت‌ها را به دوران معاصر آورد، چه قدر خوشحال شده است. نوجوانان ولگرد و قهقهه‌زن محبوب او دوباره زنده شدند.