هریسون فورد در کنار جیمز کان در وسترنی فراموششده از دهه ۶۰
تنها طرفداران پروپاقرص وسترنهای کمتردیدهشده ممکن است فیلم «سفر به شیلو» (Journey to Shiloh) ساخته ویلیام هیل (William Hale) در سال ۱۹۶۸ را بشناسند؛ اثری که جیمز کان (James Caan) و هریسون فورد (Harrison Ford) در آن نقشآفرینی کردهاند. فیلمنامه این فیلم را جین ال. کون (Gene L. Coon) نوشته که پیشتر قسمتهای زیادی از مجموعه «وگن ترین» (Wagon Train) را نوشته بود و در همان زمان روی «پیشتازان فضا: مجموعه اصلی» (Star Trek: The Original Series) نیز کار میکرد. کون همچنین فیلمهای وسترنی مانند «مهاجمان» (The Raiders) را در کارنامه داشت، بنابراین میتوان حدس زد که «سفر به شیلو» اثری درخور توجه است. هیل نیز کارگردانی قسمتهایی از «ویرجینیایی» (The Virginian) را بر عهده داشته که بر اعتبار این فیلم افزوده است.
داستانی تلخ در دل جنگ داخلی
«سفر به شیلو» فیلمی ماجراجویانه و تاریک درباره هفت سرباز کنفدراسیون است که با نام «کومانچهای شهرستان کونچو» (Concho County Comanches) شناخته میشوند و از تگزاس به شیلو در تنسی میروند تا به نبردی بپیوندند که قرار است در آنجا دربگیرد. رهبری گروه بر عهده باک (Buck) با بازی کان است که در طول مسیر برای زنده نگه داشتن افرادش از جمله ویلی بیل بیردن (Willie Bill Bearden) با بازی فورد، سختی بسیاری میکشد. بهراحتی میتوان دریافت که این فیلم تمثیلی از جنگ ویتنام است. قهرمانان داستان از همان ابتدا محکوم به فنا هستند و در مسیر حرکت به سوی قلب تاریکی، یکییکی جان خود را از دست میدهند؛ با این تفاوت که بهجای رودخانه نونگ، صحنه داستان جنوبِ پیش از جنگ داخلی آمریکا است.
افول وسترن در سینما و تلویزیون
تصادفی نیست که وسترنها در قالب سینمایی تا اواخر دهه ۶۰ رو به افول گذاشتند. دوران اوج این ژانر کمکم به پایان میرسید و وسترنهای تحسینشده آن دوره بیشتر همان «وسترنهای اسپاگتی» ایتالیایی بودند. وسترن در تلویزیون کمی بیشتر دوام آورد، اما «سفر به شیلو» نشان داد که حتی این ژانر کاملاً آمریکایی نیز زیر فشار تلخ رویدادهای روز قرار گرفته است. این فیلم درباره مرگ و فقدان است و هیچ تلاشی برای رمانتیکجلوهدادن کنفدراسیون نمیکند؛ صرفاً روایتی است از اینکه جنگ چگونه همه چیز را میبلعد.
نقطه عطفی برای فورد و کان
«سفر به شیلو» بر اساس رمانی به همین نام از ویل هنری (Will Henry) در سال ۱۹۶۰ ساخته شده، اما احتمالاً این جین ال. کون بوده که لایههای ضدجنگ و بهویژه ضدجنگویتنام داستان را پررنگ کرده است. کون پیشتر نویسنده قسمتهای ماندگار «پیشتازان فضا: مجموعه اصلی» مانند «طعم آرماگدون» (A Taste of Armageddon)، «میدان نبرد» (Arena) و «بگذار این آخرین میدان نبردت باشد» (Let That Be Your Last Battlefield) بوده و بهخوبی میدانسته چگونه مفاهیم سیاسی را در روایت بگنجاند.
هرچند امروز کمتر درباره این فیلم صحبت میشود، «سفر به شیلو» از این نظر اهمیت دارد که دومین نقش سینمایی هریسون فورد با نام در عنوانبندی بود. او پیشتر در فیلم وسترن «زمانی برای کشتن» (A Time for Killing) محصول ۱۹۶۷ ظاهر شده بود و در مجموعه «ویرجینیایی» نیز حضور کوتاهی داشت. این ستاره بلاکباستر از آن زمان تاکنون چندان از فضای وسترن دور نشده و بعدها در «گاناسموک» (Gunsmoke) نقشهای متعددی بازی کرد و در آثاری متفاوت مانند فیلم تلویزیونی «دودمان» (Dynasty) و فیلم سینمایی «کابویها و بیگانگان» (Cowboys & Aliens) همبازی شد. اخیراً نیز او نقش اصلی مجموعه پیشدرآمد «یلوستون» (Yellowstone) به نام «۱۹۲۳» (1923) ساخته تیلور شریدان (Taylor Sheridan) را بر عهده داشت.
جیمز کان اما چند سال زودتر از فورد کارش را شروع کرده بود و نخستین بار در سال ۱۹۶۳ در کمدی «ایرما لا دوس» (Irma la Douce) ساخته بیلی وایلدر (Billy Wilder) بدون ذکر نام در عنوانبندی ظاهر شد. «سفر به شیلو» یکی از سه فیلمی بود که او در سال ۱۹۶۸ بازی کرد (در کنار «زیردریایی ایکس-۱» (Submarine X-1) و فیلم علمیتخیلی «شمارش معکوس» (Countdown)) و خیلی زود همکاری پرباری را با فرانسیس فورد کوپولا (Francis Ford Coppola) از فیلم «مردمان باران» (The Rain People) در سال ۱۹۶۹ آغاز کرد. او در ادامه با کارگردانان شاخص دیگری از جمله سم پکینپا (Sam Peckinpah)، نورمن جویسون (Norman Jewison)، مایکل مان (Michael Mann) و استیون اسپیلبرگ (Steven Spielberg) همکار همیشگی فورد نیز همکاری کرد. «سفر به شیلو» در واقع تنها ایستگاهی در مسیر آغازین کارنامه حرفهای او بود.





