وداع ناخواسته با پروفسور ایکس؛ آخرین فیلم پاتریک استوارت و میراث ماندگارش

پاتریک استوارت (Patrick Stewart) در نقش پروفسور ایکس، هیچ‌گاه وداعی که واقعاً شایسته‌اش بود را به دست نیاورد؛ چون ما هیچ‌وقت نمی‌خواستیم او را از دست بدهیم. خبر درگذشت این بازیگر بزرگ در ۲۹ اکتبر اعلام شد و بلافاصله موجی از اندوه میان طرفداران آثارش در دنیای مارول، پیشتازان فضا (Star Trek)، آثار شکسپیر و حتی آن اپیزود به‌یادماندنی‌اش در سریال اکستراز (Extras) به راه افتاد. حالا تنها پروژه سینمایی که از او باقی مانده و قرار است پس از درگذشتش اکران شود، فیلم انتقام‌جویان: روز نابودی (Avengers: Doomsday) است؛ وداعی که شاید غیرمنتظره، اما به‌طرز عجیبی کامل به نظر می‌رسد.

بازگشت نهایی در دنیای سینمایی مارول

انتقام‌جویان: روز نابودی که رویدادی بزرگ در دنیای سینمایی مارول به شمار می‌رود، قرار است در دسامبر امسال اکران شود. این فیلم بازیگران و شخصیت‌هایی از دنیای سینمایی مارول و فرنچایزهای سابق فاکس را در نبردی چندجهانی علیه دکتر دووم (Doctor Doom) گرد هم می‌آورد. تبلیغات این فیلم تاکنون به‌شدت روی حضور دوباره استوارت و دیگر بازیگران مردان ایکس از جمله ایان مک‌کلن (Ian McKellen) در نقش مگنیتو تمرکز داشته است. هنوز معلوم نیست آن‌ها چه نقش پررنگی در فیلم خواهند داشت، اما به نظر می‌رسد این آخرین حضور سینمایی استوارت در قالب چارلز خاویر، بیش از همیشه برای طرفداران احساسی و سنگین باشد.

مرگ‌های پیاپی روی پرده سینما

این نخستین بار نیست که پروفسور ایکس با مرگ خود در فیلم‌ها روبه‌رو می‌شود. پس از دو فیلم درخشان مردان ایکس در اوایل دهه ۲۰۰۰، چارلز خاویر در فیلم عجیب مردان ایکس: ایستادگی نهایی (X-Men: The Last Stand) به دست جین گری/فینکس نابود شد و بعدتر در بدن برادر دوقلویش ظاهر گشت. استوارت بار دیگر در مردان ایکس: روزهای گذشته آینده (X-Men: Days of Future Past) به این نقش بازگشت و سپس در فیلم لوگان (Logan) یکی از بهترین اجراهای عمرش را ارائه داد؛ جایی که نسخه سالخورده و بیمار این جهش‌یافته قدرتمند را به تصویر کشید که نیروهایش به بمبی ساعتی بدل شده بودند. آن فیلم می‌توانست وداع ایده‌آل او باشد، اما با پیوستن فاکس به دیزنی، پروفسور ایکس بار دیگر در دکتر استرنج در چندجهانی دیوانگی (Doctor Strange in the Multiverse of Madness) به دست اسکارلت ویچ کشته شد. حالا در انتقام‌جویان: روز نابودی، به نظر می‌رسد او برای همیشه جای خود را به نسل جدید بازیگران مردان ایکس می‌دهد.

میراث استوارت در ژانر ابرقهرمانی

راز ماندگاری بازی استوارت در نقش پروفسور ایکس این بود که او هیچ‌گاه سعی نمی‌کرد توجهات را به خود جلب کند. او به‌عنوان رهبر خردمند تیمی از ابرقهرمانان جوان، این نقش را با همدلی و جذابتی بی‌پایان ایفا می‌کرد. حتی در فیلم‌های ضعیف‌تر مردان ایکس نیز حضور استوارت کیفیت صحنه‌ها را بالا می‌برد. بدون او و نقش پروفسور ایکس، تصور شکل‌گیری این فیلم‌ها و حتی سینمای مدرن ابرقهرمانی دشوار است. بازی درخشان او بود که به این ژانر اعتبار بخشید و راه را برای یک ربع قرن فیلم و سریال هموار کرد.

با پایان یافتن تدریجی دوران طلایی فیلم‌های ابرقهرمانی، شاید تقدیر این بود که پروفسور ایکس استوارت نیز هم‌زمان با این دوره، آخرین وداع خود را تجربه کند. شاید این همان وداعی نباشد که او یا شخصیتش شایسته‌اش بودند — آن وداع در لوگان رقم خورد — اما در نهایت، هیچ پایان دیگری هم نمی‌توانست درست و کامل به نظر برسد.