مای‌هوس.واد: شاهکار ترسناکی که خالقش هنوز ناشناس مانده است

برای بسیاری، جذابیت وحشت در غافلگیر شدن و آشفته شدن توسط چیزی است که هرگز پیش از آن ندیده‌اند. در سال‌های اخیر، این حس نایاب را در فیلم‌هایی مانند وسواس (Obsession) یافته‌ام که پویایی جنسیتی‌اش کمی خطرناک به نظر می‌رسید، یا حرف نزن شر (Speak No Evil) که یکی از تکان‌دهنده‌ترین و پوچ‌گرایانه‌ترین پایان‌بندی‌ها را دارد. حتی در یک کلاسیک مدرن مانند پرل (Pearl) هم این تازگی هست؛ فیلمی که واقعاً ترسناک نیست، اما تضاد سبک تکنی‌کالر هالیوود قدیم با بازی منحصربه‌فرد و ناآرام میا گاث (Mia Goth) را به‌خوبی به تصویر می‌کشد. در بازی‌ها نیز کمابیش همین است؛ من بیش از هر چیز تشنه مکان‌ها و درون‌مایه‌های نو هستم. به همین دلیل سایلنت هیل: تاون‌فال (Silent Hill: Townfall)، مات‌واشینگ (Mouthwashing)، درج (Dredge)، سایلنت هیل اف (Silent Hill f) و استیل ویکس د دیپ (Still Wakes The Deep) برای من موفق بوده‌اند. اما در این دهه، هیچ چیز در ژانر ترسناک به اندازه مای‌هوس.واد (MyHouse.wad) انتظاراتم را زیرورو نکرده است؛ مادی برای دووم ۲ (Doom 2) که در ظاهر خانه‌ای حومه‌شهری معمولی است، اما پس از شروع بازی، بازیکن درمی‌یابد چه رازهای غیرممکنی در دیوارهایش پنهان شده و دیگر رهایش نمی‌کند.

این خانه جهنمی

اگر انتشار آن در ۲۰۲۳ را از دست داده‌اید، «داستان پشت» مای‌هوس.واد این است که خالقش به‌تازگی دوست مهمی را از دست داده بود. در میان وسایل دوستش یک فلاپی‌دیسک حاوی نقشه ناتمام دووم از خانه والدینش پیدا شد. از آنجا که هر دو در دهه ۲۰۰۰ به ساخت نقشه برای دووم علاقه داشتند، خالق تصمیم گرفت برای گرامیداشت یاد دوستش کار او را تمام کند. البته که این داستان کاملاً تخیلی است و آن نقشه دووم در واقع هزارتویی جهنمی در لباس خانه‌ای دلنشین است. خالق واقعی؟ هنوز به‌طور رسمی ناشناس است.

در نخستین دور بازی، مای‌هوس.واد واقعاً شبیه یک خانه حومه‌شهری معمولی به نظر می‌رسد، هرچند پر از هیولاهای دووم است. پس از کشتن دشمنان گشت‌زن، از خانه خارج می‌شوید، از بیرون به آن نگاه می‌کنید و می‌بینید باز هم پر از هیولاست. به داخل برمی‌گردید تا آن‌ها را بکشید و درمی‌یابید خانه به‌شکلی نامحسوس تغییر کرده: درهای جدیدی پدیدار شده‌اند که به اتاق‌هایی باز می‌شوند که پیش از آن نبوده‌اند و فضاهایی از نظر معماری غیرممکن. جزئیات بصری کلیدی دستخوش تغییر شده‌اند. از همه مهم‌تر، طراحی صدا شروع به بازی با ذهن شما می‌کند؛ موسیقی کلاسیک «فرار از شر» (Running From Evil) دووم ۲ را بازنشانی و سپس تحریف می‌کند، یا صدای اعلان دیسکورد (Discord) را به‌عنوان یک جامپ‌اسکر پخش می‌کند. هر کجا هم که بروید، شکل کلی محیط باز هم دقیقاً شبیه همان خانه است…

جزئیات ناآرام‌کننده فضاهایی که می‌کاوید روی هم انباشته می‌شود—مای‌هوس.واد بی‌وقفه پرتنش است و با مجموعه‌ای از لحظات «عجب غلطی کردم» همراه است که مدام شما را به این فکر می‌اندازد چه چیز شیطانی‌ای دانلود کرده‌اید. بی‌شک انتخاب یک خانه خانوادگی ساده به‌عنوان پس‌زمینه، در میزان آزاردهندگی آن نقش دارد.

این آشوب را مبارک باد

مای‌هوس.واد به همان اندازه که ترسناک است، شیطنت‌آمیز هم هست. نخستین چیزی که افراد بسیار آنلاین درباره این ماد به شما می‌گویند این است که از خانه برگ‌ها (House of Leaves)، رمان تجربی مارک زد. دانیلوسکی (Mark Z. Danielewski) الهام گرفته شده است (که به‌عنوان تأثیرگذار بر آلن ویک (Alan Wake) و کنترل (Control) رمدی (Remedy) نیز ذکر شده است). این ماد پیش‌فرض خانه‌ای را به اشتراک می‌گذارد که از درون بزرگ‌تر از چیزی است که از بیرون به نظر می‌رسد و درونش پیوسته دستخوش تغییرات عجیب می‌شود. چندین ارجاع مستقیم به جزئیات خاص کتاب هم در آن وجود دارد.

اما در حالی که این روزها خواندن خانه برگ‌ها مانند کار کردن است—این حس به من دست داد که اگر در ۲۱ سالگی به‌جای اواخر دهه سی‌ام زندگی‌ام آن را می‌خواندم، از ساختار تجربی و سبک پرآب‌وتابش بسیار بیشتر قدردانی می‌کردم—مای‌هوس.واد به همان اندازه که ترسناک است، شیطنت‌آمیز هم هست.

حس می‌کنم خالق ناشناسش با دیدن دوباره پر شدن خانه از هیولاها، یا وقتی یک ماهی غول‌پیکر وحشتناک نگهبان استخر را می‌زنم و می‌بینم به ماهی‌های شرور کوچک‌تری منفجر می‌شود که کشتنشان بسیار سخت‌تر است، دارد با لحنی تاریک به من می‌خندد. خالق قطعاً وقتی با نسخه‌ای شیطانی از شرک (Shrek) بیرون اتاق کودک می‌جنگم، به من می‌خندد. با وجود اینکه داستان ماد به درون‌مایه‌های تاریک‌تری اشاره می‌کند، انگار خالق دارد مجموعه‌ای از شوخی‌ها را با شما می‌کند و انتظاراتتان از دووم را زیرورو می‌کند (جان رومرو (John Romero) خودش چندین بار آن را استریم کرده و مکرراً برای تحسین ترفندهایش مکث کرده است).

رابطه من با مای‌هوس.واد شبیه به حس من نسبت به پی‌تی (PT) از کوجیما پروداکشنز (Kojima Productions) است. لزوماً برای مکانیک‌هایش بازی‌اش نمی‌کنم—هرچند در نهایت همان دووم است. تمرکز شما بیشتر بر رمزگشایی این است که «چطور این کار را کردند؟» در معماری غیرممکنش، منطق کابوس‌وار پیوند خوردن مناطق مختلف به هم، یا اینکه اصلاً چرا هیولاهای بدیع‌ترش آنجا هستند. این یک معمای بزرگ با کلی معمای کوچک درون خودش است.

چیز دیگری که با پی‌تی مشترک دارد، کمبود جزئیات درباره ساخت آن است که به افسانه پیرامونش دامن می‌زند. همان‌طور که گفته شد، هنوز به‌طور رسمی نمی‌دانیم چه کسی مای‌هوس.واد را ساخته است—فایل‌های سبک کریپی‌پاستا در پوشه گوگل درایو (Google Drive) ماد چیزی را لو نمی‌دهند. خالق credited آن استیون نلسون (Steven Nelson) ملقب به وِج (Veddge) است، اما این فقط یک نام مستعار است. حساب وِج در دوم‌ورلد (Doomworld) تا ۲۰۰۶ فعال بود و پس از آن وقفه‌ای ایجاد شد تا اینکه در ۲۰۲۲ دوباره شروع به پست گذاشتن کرد. این هم به افسانه واد دامن می‌زند. وِج از زمان انتشار ماد در ۲۰۲۳ هم حتی یک پست نگذاشته است.

این اثر پر از لحظات و پیچش‌های هوشمندانه‌ای است که اگر در بازی‌های کامل حضور داشتند، نمادین می‌شدند.

من تقریباً آن‌قدر خودخواه هستم که نپذیرم کسی بتواند چیزی به این خوبی بسازد و بعد بدون گرفتن اعتبارش در بیابان ناپدید شود. اما این داستان پیدایش محرمانه، بخش کلیدی هویت خلاقانه مای‌هوس.واد است. هر کسی با یک موتور جست‌وجو و یک ساعت وقت آزاد می‌تواند کنار هم بگذارد که خالق تقریباً قطعاً کیست (و تیتراژ درون بازی نشان می‌دهد چه کسان دیگری در پروژه مشارکت داشته‌اند)، اما من زیاد به آن فکر نمی‌کنم. نیت پشت ساخت این ماد، محو کردن مرز داستان و واقعیت به‌شکلی است که تجربه را غنی‌تر کند. بگذارید راز باقی بماند.

رازهای خانه

• الهام اصلی از رمان تجربی خانه برگ‌ها اثر مارک زد. دانیلوسکی
• خالق با نام مستعار استیون نلسون (وِج) از ۲۰۲۳ تاکنون هیچ پستی منتشر نکرده است
• جان رومرو، از سازندگان دووم، چندین بار این ماد را استریم کرده است
• محیط خانه با وجود تغییرات غیرممکن، همواره شکل کلی خود را حفظ می‌کند