گوگل دسترسی به هوش مصنوعی و جست‌وجو را برای دانش‌آموزان قطع می‌کند؛ انتقاد تند شهردار نیویورک
گوگل (Google) اعلام کرد که دسترسی به ابزارهای هوش مصنوعی خود را برای حساب‌های دانش‌آموزی مقاطع ابتدایی و متوسطه (K-12) غیرفعال می‌کند، اما این تصمیم یک نکته مهم دارد: همراه با این ابزارها، عملکرد جست‌وجوی گوگل هم از کار می‌افتد. این شرکت می‌گوید معتقد است «مدارس باید کنترل هوش مصنوعی در کلاس‌های درس خود را در دست داشته باشند»، اما نحوه اجرای این سیاست، واکنش‌های تندی را از سوی معلمان، فعالان حقوق کودکان و مقام‌های سیاسی برانگیخته است.
تصمیم گوگل و پیامدهای آن برای جست‌وجو
کریس فیلیپس (Chris Phillips)، معاون و مدیر کل بخش آموزش گوگل، در پستی با عنوان «طراحی هوش مصنوعی مسئولانه برای یادگیری» از مزایای ابزارهای هوش مصنوعی در «تلاش سازنده» دفاع کرد و آن را فرصتی دانست که «دانش‌آموزان را به چالش فعال می‌کشاند بدون آنکه آن‌قدر تحت فشار قرار دهد که تسلیم شوند». به گفته او، «یادگیری هدایت‌شده» (Guided Learning) در جمنای (Gemini) ابزاری تعاملی برای مطالعه است که دانش‌آموزان را از طریق پرسش‌های باز و گام‌به‌گام در فرایند حل مسئله همراهی می‌کند و پژوهش‌های گوگل نشان می‌دهد این روش به پیشرفت قابل اندازه‌گیری در یادگیری منجر می‌شود.
فیلیپس ادامه داد که گوگل پس از شنیدن نظر مدارس، معلمان، پژوهشگران برجسته و سیاست‌گذاران، رویکرد خود را برای کنترل دسترسی به جمنای، جمنای نوت‌بوک (Gemini Notebook)، جمنای در کلاس درس (Gemini in Classroom) و جست‌وجوی گوگل به‌روزرسانی کرده است: «دسترسی به این محصولات برای حساب‌های دانش‌آموزی تا زمانی که مدیران مدرسه صریحاً آن را فعال نکنند، کاملاً قطع خواهد بود.»
ظاهراً جست‌وجوی گوگل در حساب‌های دانش‌آموزی را می‌توان جداگانه دوباره فعال کرد، اما این کار هوش مصنوعی را هم به معادله بازمی‌گرداند؛ گوگل در این به‌روزرسانی گفته است که «قابلیت‌های یادگیری هدایت‌شده را در جست‌وجو برای حساب‌های دانش‌آموزی می‌سازد تا به آن‌ها کمک کند بدون پرش مستقیم به پاسخ‌ها، مسئله را حل کنند.» به عبارت دیگر، در این حساب‌ها جست‌وجویی بدون حضور هوش مصنوعی وجود ندارد.
فیلیپس در گفت‌وگو با نیویورک تایمز (New York Times) گفت «جست‌وجو و هوش مصنوعی عمیقاً در هم تنیده‌اند» و تأیید کرد که مدارس نمی‌توانند یکی را بدون دیگری داشته باشند: دانش‌آموزان مدارسی که ابزارهای هوش مصنوعی گوگل را خاموش کرده‌اند، «به جست‌وجو دسترسی نخواهند داشت و پیامی از مدرسه خود می‌بینند که نشان می‌دهد این سرویس در دسترس نیست.»
واکنش معلمان و فعالان حقوق کودکان
فیلیپس این سیاست را نشانه پاسخ‌گویی و مسئولیت‌پذیری گوگل معرفی می‌کند، اما واکنش فعالان حوزه آموزش کاملاً مثبت نبوده است. رندی وینگارتن (Randi Weingarten)، رئیس فدراسیون معلمان آمریکا (American Federation of Teachers)، به ان‌بی‌سی (NBC) گفت «گوگل منافع تجاری خود را بر آموزش فرزندان ما ترجیح داده است» و افزود: «به‌جای همکاری با معلمان و والدین برای حفظ حریم خصوصی و اطمینان از ایمن و مفید بودن ابزارهایش، همه چیز را با هم دور ریخته و دسترسی به ابزارها را به‌کلی ممنوع کرده است.»
فیرپلی (Fairplay)، سازمان غیرانتفاعی که هدفش حفاظت از کودکان در برابر «روش‌های تجاری استثمارگرانه و آسیب‌زای بازاریابان و شرکت‌های بزرگ فناوری» است، ارزیابی تندتری داشت. جاش گولین (Josh Golin)، مدیر اجرایی فیرپلی، در بیانیه‌ای گفت: «تلاش گوگل برای وادار کردن مدارس به استفاده از محصولات هوش مصنوعی‌اش احتمالاً نتیجه معکوس خواهد داد.» او افزود مدارس باید از این فرصت نه‌تنها برای خاموش کردن هوش مصنوعی، بلکه برای آموزش این نکته به دانش‌آموزان استفاده کنند که «گوگل» یک فعل نیست، بلکه نام یک شرکت نظارتی و تبلیغاتی است که حضورش در مدارس هیچ ربطی به یادگیری ندارد و همه‌اش به پرورش وفاداری مادام‌العمر به برند مربوط می‌شود.
گولین ادامه داد: «چون هوش مصنوعی برای کودکان ایمن نیست و آموزش و تفکر انتقادی را تضعیف می‌کند، مدارس باید همان لحظه‌ای که این گزینه فراهم شد، ابزارهای هوش مصنوعی گوگل را خاموش کنند. و به‌جای نگرانی از دست دادن دسترسی به جست‌وجوی گوگل، باید از این فرصت برای کمک به دانش‌آموزان استفاده کنند تا جایگزین‌های محافظت‌کننده‌تر از حریم خصوصی برای جست‌وجو و روش‌هایی برای پژوهش عمیق‌تر فراتر از جست‌وجو و کلیک پیدا کنند.»
انتقاد مقام‌ها از سوءاستفاده از قدرت انحصاری
لینا خان (Lina Khan)، رئیس پیشین کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC) که در پرونده خرید اکتیویژن بلیزارد (Activision Blizzard) توسط مایکروسافت (Microsoft) درست پیش‌بینی کرده بود، نیز به این بحث وارد شد و گوگل را متهم کرد که «از انحصار خود در جست‌وجو برای وادار کردن مدارس به پذیرش هوش مصنوعی سوءاستفاده می‌کند.»
خان در شبکه اجتماعی ایکس (X) نوشت: «چندین دادگاه گوگل را به نقض قوانین ضد انحصار محکوم کرده‌اند و این اقدام تازه نشان می‌دهد که گوگل همچنان اصلاح نشده است.» او افزود: «همان‌طور که افکار عمومی به‌طور فزاینده‌ای به استفاده از هوش مصنوعی در مدارس واکنش نشان می‌دهند، گوگل روشن می‌کند که کسانی را که با آن هم‌راستا نشوند، مجازات خواهد کرد.»
زهران ممدانی (Zohran Mamdani)، شهردار نیویورک سیتی و از منتقدان دیرینه انحصار و طمع شرکت‌ها، گفت «گوگل می‌کوشد از قدرت انحصاری خود برای تحمیل هوش مصنوعی به مدارس دولتی ما استفاده کند.» او در ادامه نوشت: «هیچ شرکتی نباید قدرت دیکته کردن شیوه آموزش فرزندان ما را داشته باشد. مدارس دولتی ما برای خدمت به دانش‌آموزان وجود دارند، نه برای افزایش حاشیه سود شرکت‌های بزرگ فناوری.»
نگرانی‌ها درباره شتاب‌زدگی در ورود هوش مصنوعی به آموزش
همان‌طور که ان‌بی‌سی اشاره کرد، پژوهش درباره تأثیر هوش مصنوعی در آموزش هنوز بسیار محدود است و برخی مطالعاتی که ادعا می‌کردند مزایای معناداری نشان می‌دهند، معیوب شناخته شده‌اند. همین موضوع، شتاب‌زدگی در ادغام هوش مصنوعی را که شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی ترویج می‌کنند و تقریباً هیچ نهاد دیگری از آن حمایت نمی‌کند، چنین بحث‌برانگیز و بالقوه خطرناک کرده است. تلاش برای تحمیل هوش مصنوعی به کلاس‌های درس، در حالی که تأثیر این فناوری بر سلامت روان به نگرانی جدی‌تری تبدیل می‌شود، اقدامی جسورانه است و وعده‌های استانداردهای ایمنی سخت‌گیرانه‌تر هم معمولاً توخالی به نظر می‌رسند؛ در ماه اکتبر، دادستان‌های کل هشت ایالت آمریکا شرکت رقیب اوپن‌ای‌آی (OpenAI) را متهم کردند که در پی سود، هشدارهای ایمنی خودش را نادیده می‌گیرد.
سیاست تازه گوگل درباره هوش مصنوعی در مدارس تنها چند روز پس از آن اعلام شد که سهام شرکت مادر گوگل، آلفابت (Alphabet)، به دلیل آسیب جدی حالت هوش مصنوعی (AI Mode) به کسب‌وکار و درآمد جست‌وجوی این شرکت، به‌شدت افت کرد.
