روایت واقعی «پیچ شهلا»؛ زن شوتی‌سواری که قهرمان «اسکورت» شد
در میان هیاهوی اکران تازه‌ترین ساخته یوسف حاتمی‌کیا، ردی از یک زندگی واقعی پیدا شده است که مرز میان گزارش‌های میدانی و داستان سینما را کمرنگ می‌کند. از یازدهم شهریور ۱۴۰۵ که فیلم «اسکورت» روی پرده رفته، توجه‌ها به سوی دنیای رانندگانی جلب شده است که کالاهای ممنوعه را جابه‌جا می‌کنند؛ اما پشت سر نقش هلما با بازی هدی زین‌العابدین، سرگذشت زنی به نام شهلا نهفته است که روایتگر آن، بنفشه سام‌گیس، خود روزنامه‌نگاری است که کارهای تحقیقی‌اش در شکل‌دهی به خط اصلی این اثر سینمایی نقش داشته‌اند.
سام‌گیس در نشستی موسوم به کافه‌خبر که با حضور حسین راغفر (اقتصاددان و مدرس دانشگاه) و رضا صائمی (نویسنده و تحلیل‌گر سینمایی) برگزار شد، از منشأ الهام این شخصیت پرده برداشت. به گفته او، روایت‌هایی که پیش‌تر از زیست شوتی‌سواران گردآوری کرده بود، سازندگان فیلم را بر آن داشت تا قصه‌ای بر پایه واقعیت‌های میدانی بنا کنند و شهلا در مرکز این الهام قرار داشت.
سقوط در تاریکی و تولد یک نام جاده‌ای
شهلا در یکی از مسیرهای منتهی به شیراز، کنترل خودروی خود را از دست داد و از فراز یک گردنه به پایین پرتاب شد. او بعدها برای سام‌گیس بازگو کرد که در همان شب حادثه، دو یا سه دستگاه خودروی شوتی در تاریکی به یاری‌اش شتافتند تا مأموران انتظامی متوجه رخداد نشوند.
پس از آن واقعه، رانندگان آن محور، گردنه یادشده را «پیچ شهلا» نامیدند؛ عنوانی که نه‌تنها بر سر زبان اهالی آن جاده افتاد، بلکه بعدها راه خود را به قلب درام «اسکورت» باز کرد و هویت هلما را از آن ساخت.
مادری در دل خطر و دلتنگی‌های پشت فرمان
از نگاه این روزنامه‌نگار، شهلا زنی بود که پس از جدایی از همسرش، بار تأمین هزینه‌های زندگی و نگهداری از فرزندش را تنها به دوش می‌کشید. او پیش از ترک خانه، وعده‌های غذایی بچه را در یخچال می‌چید و روی در آن یادداشت می‌گذاشت تا مشخص شود هر خوراکی در چه زمانی باید داغ شود تا بخورند.
کودکش می‌دانست هنگامی که مادر برای حمل‌ونقل بار راهی جاده می‌شود، پس از برگشتن از مدرسه چه وظایفی دارد، چگونه غذا را گرم کند و در چه ساعتی به رختخواب برود. حتی در طول مسیر، شهلا با او تماس تلفنی برقرار می‌کرد تا مطمئن شود فرزندش گمان نبرد که نبودن والد در منزل به معنای آزادی انجام هر کاری است.
شوتی‌گری؛ زاییده فقر یا انتخاب؟
به راننده‌ای که با ماشین سواری دستکاری‌شده، بار غیرمجاز را در راه‌های کشور حرکت می‌دهد، اصطلاحاً شوتی گفته می‌شود. پژوهشگران اقتصادی بر این باورند که پدیده شوتی‌گری کمتر یک برگزینی شخصی و بیشتر معلول تنگدستی، بیکاری، نابرابری‌های ساختاری و کمبود مشاغل باثبات است؛ اوضاعی که گروهی از افراد را به سمت فعالیت‌های نامتعارف و پرمخاطره برای گذران زندگی می‌راند.
همین نگاه باعث شد تا در جریان گفت‌وگوی کافه‌خبر، مباحث اقتصادی و سینمایی در کنار هم قرار بگیرند و تصویری چندلایه از زیست بومی به دست آید که فیلم «اسکورت» تنها بخشی از آن را روی پرده نمایش می‌دهد.
