نگاه روزنامهنگار به اسکورت؛ شوتیگری انسان و دستگاه انتظامی در سایه
پدیده شوتیگری در جنوب کشور تنها به حمل سوخت و کالا خلاصه نمیشود و لایههای پنهانتری دارد که کمتر در قاب سینما دیده شده است. بنفشه سامگیس، روزنامهنگار، در نشستی تخصصی با محوریت فیلم «اسکورت» ساخته یوسف حاتمیکیا، از تجربههای میدانی خود گفت و تأکید کرد که نمایش ندادن جابهجایی انسان توسط برخی شوتیها، باعث شده بخشی از واقعیت اقتصاد ناسالم و کاستیهای دستگاه انتظامی و قضایی ناگفته بماند. این گفتوگو در قالب برنامه گروهی کافهخبر با حضور اقتصاددان و منتقد سینما برگزار شد و زاویه تازهای به نقد اجتماعی اثر گشود.
زمینههای زیسته شوتیگری در استانهای جنوبی
سامگیس با تکیه بر حضور میدانی در بوشهر و هرمزگان توضیح داد که فعالیت شوتیها فراتر از انتقال بنزین و اجناس عادی است. به گفته او، در مواردی پای اسلحه، مواد مخدر و حتی انسان نیز به میان میآید. وی در سفر به منطقه جاسک با شخصی روبهرو شده که هماهنگی قاچاق انسان، اسلحه و مواد مخدر را بر عهده داشته و تنها در شرایطی بسیار محدود و برای پنهان ماندن هویتش حاضر به صحبت شده است.
این روزنامهنگار نبود فرصتهای معیشتی و شغلی در استانهای جنوبی را عامل اصلی روی آوردن برخی افراد به این کارهای پرخطر دانست. از نگاه او، وقتی راههای امرار معاش بسته باشد، اقتصاد ناسالمی شکل میگیرد که بستر را برای چنین فعالیتهایی فراهم میکند و روایت آن در سینما میتواند تصویر دقیقتری از زیست مردم این مناطق بسازد.
تفاوت مجازات و محدودیت بازنمایی در سینما
او با اشاره به اینکه شوتیهایی که انسان جابهجا میکنند با حاملان کالاهایی مانند کفش تفاوت مجازاتی دارند، گفت محدودیتهایی برای نمایش این واقعیتها در مدیوم سینما وجود دارد. به باور سامگیس، بخشی از تجربه زیسته مردم جنوب به همین دلیل ناگفته باقی مانده و اگر کارگردان میتوانست این ابعاد را در «اسکورت» نشان دهد، ضعف دستگاه انتظامی و حتی قضایی در مواجهه با اقتصاد ناسالم آشکارتر میشد.
وی احتمال داد که یوسف حاتمیکیا به دلیل محدودیتها قادر نبوده همه ابعاد پدیده را به تصویر بکشد، اما تأکید کرد که پرداختن به جابهجایی انسان و مواد مخدر در کنار کالا، میتوانست نقد صریحتری به نهادهای مسئول وارد کند و تماشاگر را با ریشههای شکلگیری شوتیگری روبهرو سازد.
جزئیات نشست و دیگر دیدگاهها
این اظهارات در گفتوگوی گروهی کافهخبر با حضور حسین راغفر، اقتصاددان و استاد دانشگاه، و رضا صائمی، روزنامهنگار و منتقد سینما، درباره ابعاد اجتماعی و اقتصادی «اسکورت» مطرح شد. در این نشست، راغفر نیز با اشاره به فیلم گفت در «اسکورت» نشان داده میشود که شوتی از سر ناچاری به این کار روی میآورد.
در پایان این برنامه، ویدئویی از صحبتهای بنفشه سامگیس درباره محدودیتهای بازنمایی شوتیگری و ابعاد پنهان آن در فیلم «اسکورت» منتشر شد که به گفته او، بخشی از حقیقت اقتصاد پنهان جنوب را روایت میکند.





