پاتریک استوارت، بازیگر افسانه‌ای «پیشتازان فضا» و «مردان ایکس»، در ۸۶ سالگی درگذشت

سر پاتریک استوارت (Sir Patrick Stewart)، بازیگر آموزش‌دیده در مکتب تئاتر کلاسیک و برندهٔ جوایز گرمی و الیویه، عضو گروه سلطنتی شکسپیر از ۱۹۶۶ تا ۱۹۸۲، فعال امور بشردوستانه، سرپرست سگ‌های پیت‌بول و ستارهٔ صحنه و پردهٔ نقره، در ۸۶ سالگی درگذشت. خانوادهٔ او این خبر را از طریق حساب رسمی او در شبکهٔ ایکس تأیید کرد و اعلام داشت که او «پس از سفری کوتاه و دردناک با بیماری آلزایمر و زوال عقل لویی‌بادی» چشم از جهان فروبسته است.

استوارت شاید بیش از هر چیز با نقش کاپیتان ژان-لوک پیکارد (Captain Jean-Luc Picard)، فرماندهٔ سرسخت و استوار سفینهٔ فضایی اینترپرایز در سریال «پیشتازان فضا: نسل بعدی» (Star Trek: The Next Generation) محصول ۱۹۸۷ شناخته می‌شد. او هفت فصل در این سریال نقش پیکارد را ایفا کرد و سپس برای چهار فیلم سینمایی همین نقش را تکرار کرد. در سال ۲۰۲۰ نیز بار دیگر در سریال سه‌فصلی «پیشتازان فضا: پیکارد» (Star Trek: Picard) از سرویس پارامونت پلاس نقش پیکارد را بازی کرد.

از صحنهٔ تئاتر تا پردهٔ نقره

پاتریک استوارت کار بازیگری خود را از تئاتر بریتانیا آغاز کرد. او یک بار در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی گفت که در ده‌سالگی، معلمی به نام سسیل دورماند (Cecil Dormand) نسخه‌ای از شکسپیر را در دست او گذاشت و از او خواست که «روی پاهایش بایستد و بازی کند». این توصیه را به دل گرفت. در نوجوانی مدتی کوتاه به کار پیش‌پاافتادهٔ روزنامه‌نگاری پرداخت، اما در نهایت دریافت که بازیگری را ترجیح می‌دهد و به‌طور تمام‌وقت بازیگر شد.

استوارت هنوز نوجوان بود که اجرای صحنه را در تئاتر اولد ویک آغاز کرد. در سال ۱۹۶۵ و تنها در ۲۵ سالگی، در نمایش «تاجر ونیزی» (The Merchant of Venice) نقش شایلاک را بازی کرد. سال بعد، عضو گروه سلطنتی شکسپیر شد. او به‌سرعت فهرست چشمگیری از نقش‌ها را گرد آورد و با ایفای نقش در آثاری چون «هملت» و «هنری پنجم» در سال ۱۹۶۶ (به‌ترتیب نقش شاهِ بازیگر و دوفَن جوان) به عمق جوهر انسانی که شکسپیر ترسیم کرده بود راه یافت.

همکاری او با گروه سلطنتی شکسپیر نقش‌هایی در «رام کردن زن سرکش»، «شاه لیر»، «دو نجیب‌زادهٔ ورونا» و «رؤیای شب نیمهٔ تابستان» برایش به ارمغان آورد. استوارت در سال ۱۹۸۲ از این گروه جدا شد، اما شکسپیر در خون او باقی ماند. او در سال ۱۹۹۷ در اجرایی جنجالی از «اتللو» که در آن رنگ پوست بازیگران تغییر کرده بود، نقش شخصیت اصلی را بازی کرد و در طول دههٔ ۲۰۰۰ در نقش‌های پروسپرو، مارک آنتونی و مالولیو ظاهر شد. در سال ۲۰۱۱ و ۴۶ سال پس از اجرای اولد ویک، برای بازی دوباره در نقش شایلاک به گروه سلطنتی شکسپیر بازگشت.

«سرود کریسمس» و سفری به فضا

پاتریک استوارت از سال ۱۹۸۸ اجرای تک‌نفرهٔ مشهوری از «سرود کریسمس» (A Christmas Carol) اثر چارلز دیکنز را نوشت و روی صحنه برد که در آن همهٔ شخصیت‌ها را خودش بازی می‌کرد. او در طول دوران حرفه‌ای خود بارها به این نمایش بازگشت و آخرین بار در سال ۲۰۰۷ آن را اجرا کرد.

در میانهٔ دههٔ ۱۹۸۰، استوارت برای نقش فرماندهٔ یک سفینهٔ فضایی در بازسازی «پیشتازان فضا» اثر جین رادنبری (Gene Roddenberry) آزمون بازیگری داد. بنا بر کتاب «همراه پیشتازان فضا: نسل بعدی» نوشتهٔ لری نیمچک (Larry Nemecek)، تهیه‌کنندهٔ این مجموعه، رابرت اچ. جاستمن (Robert H. Justman)، استوارت را پس از دیدن اجرایش در لس‌آنجلس کشف کرد. حکایت چنین است که رادنبری معتقد بود استوارت باید نقش شخصیت آندروید به نام دیتا را بازی کند و یک بازیگر فرانسوی باید نقش کاپیتان ژان-لوک پیکارد را ایفا کند. استوارت در سنین پایین طاس شده بود و برخی از مسئولان انتخاب بازیگر نداشتن مو را برای او مشکل‌ساز می‌دانستند. با وجود همهٔ این مخالفت‌ها، او انتخاب شد و بخشی از یکی از پایدارترین پدیده‌های فرهنگ عامه در تاریخ شد. او هرگز نسخهٔ اصلی «پیشتازان فضا» را ندیده بود و ناچار شد از فرزندانش بخواهد که او را در جریان ماجرا بگذارند. همچنین یکی از نمایندگانش به او اطمینان داده بود که این پروژه به‌کلی شکست خواهد خورد.

استوارت نقش کاپیتان پیکارد را بسیار جدی می‌گرفت و به سرعت و سبک‌سری رایج در تلویزیون آمریکا عادت نداشت. او بارها تعریف کرده است که چگونه جلسه‌ای با همبازیانش ترتیب داد تا شوخی‌هایشان را محدود کند و свت свcode رفتار در صحنهٔ فیلم‌برداری را وضع کند. همبازی او، دنیس کرازبی (Denise Crosby)، پرسید که پس چه زمانی باید تفریح کنند. استوارت به‌یاد دارد که فریاد زد: «ما اینجا نیستیم که تفریح کنیم!»

بلافاصله پس از آن، استوارت کمی آرام‌تر شد.

پاتریک استوارت روی پردهٔ بزرگ

پس از هفت سال موفق در «پیشتازان فضا: نسل بعدی»، پاتریک استوارت به چهره‌ای شناخته‌شده در فرهنگ عامه تبدیل شد و برای نقش پروفسور چارلز اگزاویه (Prof. Charles Xavier) در فیلم «مردان ایکس» (X-Men) به کارگردانی برایان سینگر (Bryan Singer) گزینهٔ قطعی بود؛ فیلمی دربارهٔ جهش‌یافتگانی که در سنین پایین قدرت‌هایی پیدا می‌کنند اما در نتیجهٔ آن از سوی جامعه طرد می‌شوند. چارلز اگزاویه، شخصیتی جدی و طاس، از پیش به استوارت شباهت داشت و انتخاب او طبیعی به نظر می‌رسید. استوارت این نقش را در طول دو دههٔ بعد در چندین فیلم و در چندین خط زمانی بازی کرد.

استوارت در چندین تولید پرهزینهٔ هالیوودی دیگر نیز ظاهر شد. در سال ۱۹۹۷ نقش شخصیت شرور را در فیلم «مغزهای متفکر» (Masterminds) به کارگردانی راجر کریستین (Roger Christian) بازی کرد که نسخه‌ای از «جان سخت» در دبیرستان بود. استوارت در مصاحبه‌ای با مجلهٔ مَندِتوری (Mandatory) در سال ۲۰۱۶ گفت که گمان می‌کرد «مغزهای متفکر» بزرگ‌ترین موفقیت تاریخ سینما خواهد شد و او و دیگر دست‌اندرکاران را «ثروتمندتر از کرزوس» خواهد کرد. اما چنین نشد. استوارت همچنین در «نظریهٔ توطئه» (Conspiracy Theory) نقش شخصیت شرور را بازی کرد، در «جفری» (Jeffrey) نقش «مرد همجنس‌گرای سالخوردهٔ» بدخواه را ایفا کرد و در «اتاق سبز» (Green Room) نقش یک نئونازی خشن را بازی کرد.

در سینما، صدای استوارت بیش از چهرهٔ او شنیده می‌شد. او در فیلم‌هایی چون «شاهزادهٔ مصر» (The Prince of Egypt) و «جوجه‌کوچولو» (Chicken Little) و در دوبله‌های انگلیسی «استیم‌بوی» (Steamboy) و «نائوشیکا از درهٔ باد» (Nausicaä of the Valley of the Wind) اجراهای صوتی برجسته‌ای ارائه داد. او همچنین در «فیلم ایموجی» (The Emoji Movie) صدای ایموجی پیپی را اجرا کرد. استوارت در واقع روایت آغازین «کابوس پیش از کریسمس» (The Nightmare Before Christmas) را ضبط کرده بود، اما از صدای او در نسخهٔ نهایی فیلم استفاده نشد و به‌جای آن در آلبوم موسیقی فیلم منتشر شد. او در تلویزیون نیز در «فیوچراما» (Futurama) و «مرغ ربات» (Robot Chicken) نقش‌های صوتی اجرا کرد. او با ست مک‌فارلین (Seth MacFarlane) در «پدر خانواده» (Family Guy)، «پدر آمریکایی» (American Dad) و «یک میلیون راه برای مردن در غرب» (A Million Ways to Die in the West) همکاری کرد.

بدیهی است که استوارت پس از ماجرای «نسل بعدی» با خوشحالی جنبهٔ شوخ‌طبع خود را پذیرفت.

مبارزه با آزار و علاقه به پیت‌بول‌ها

پاتریک استوارت در طول زندگی خود از حامیان سرسخت مبارزه با آزار و خشونت خانگی بود و در این زمینه فعالیت می‌کرد. او همچنین به‌عنوان سرپرست سگ‌های پیت‌بول شناخته می‌شد و به این نژاد سگ علاقهٔ ویژه‌ای داشت.