وایلدوود؛ شاهکار تحسینشده لایکا که در گیشه شکست خورد
یکی از تحسینشدهترین فیلمهای سال ۲۰۲۶ میلادی، همزمان به یکی از بزرگترین ناامیدیهای گیشه در این سال تبدیل شده است. استودیو لایکا (Laika) پیشتر برخی از بهترین انیمیشنهای استاپموشن تاریخ همچون «کورالاین» (Coraline) و «کوبو و دو تار» (Kubo and the Two Strings) را ساخته است. تازهترین ساخته این استودیو، «وایلدوود» (Wildwood)، شاید بهعنوان درخشانترین دستاورد آنها شناخته شود؛ با این حال، همه این ستایشها نتوانستند مخاطبان کافی را برای تماشای آن در سینماها در آخر هفته نخست اکران ترغیب کنند.
این انیمیشن به کارگردانی تراویس نایت (Travis Knight) که پیشتر «کوبو» و همچنین فیلم امسال «اربابان جهان» (Masters of the Universe) را ساخته بود، با فروش ۱۲.۲ میلیون دلاری در داخل آمریکا آغاز به کار کرد. این رقم برای قرار گرفتن در رتبه سوم جدول کافی بود. «وایلدوود» پس از فیلم «میتوانی همهچیز را ببینی» (You Can See Everything) که با فروش ۱۹.۵ میلیون دلاری در دومین هفته خود همچنان انتظارها را پشت سر گذاشت، و نیز فیلم دارای ردهبندی R دیسی با نام «کلیفیس» (Clayface) که با ۲۴ میلیون دلار در جایگاه نخست ایستاد، قرار گرفت.
در تئوری، تازهترین ساخته لایکا میتوانست گزینهای مناسب برای تنوعبخشی به برنامههای اکران باشد و تا حدودی هم همینطور شد. مشکل اینجاست که «وایلدوود» برای تبدیل شدن به یک موفقیت تجاری، نیاز داشت تا بودجه کلان خود را جبران کند. با توجه به هزینه تولید گزارششده در حدود ۱۰۰ میلیون دلار (بدون احتساب هزینههای تبلیغات)، چنین فروش افتتاحیهای هرگز کافی نخواهد بود. این اتفاق با در نظر گرفتن حجم بالای تحسینهایی که به این فیلم شده، مایه تأسف بسیار است.
داستان «وایلدوود» درباره ماجراهای دختری جوان به نام پرو مککیل (Prue McKeel) با صداپیشگی پیتون الیزابت لی (Peyton Elizabeth Lee) است که راهی جنگلهای بیرون پورتلند میشود تا برادر نوزاد ربودهشدهاش را پیدا کند. این فیلم بر اساس رمان فانتزی سال ۲۰۱۱ با همین نام، نوشته کالین ملوی (Colin Meloy) و با تصویرگری کارسون الیس (Carson Ellis) ساخته شده است.
استقبال نزدیک به اتفاقنظر از وایلدوود
«وایلدوود» با استقبالی روبهرو شده که بیشتر فیلمسازان تنها در رویاهای خود میبینند. تا زمان نگارش این مطلب، این فیلم با ۱۲۳ نقد ثبتشده، امتیاز ۹۹ درصدی تأیید منتقدان را در وبسایت راتن تومیتوز (Rotten Tomatoes) در اختیار دارد. این انیمیشن استاپموشن همچنین امتیاز ۹۷ درصدی مخاطبان و نمره درخشان A در نظرسنجی سینماسکور (CinemaScore) را به دست آورده است.
ویتنی سیبولد (Witney Seibold) از رسانه /Film در نقد خود «وایلدوود» را اثری «حیرتانگیز» خواند که «دوباره حس تازگی را به فانتزی بازمیگرداند». او قطعاً در ستایش تازهترین ساخته لایکا تنها نیست.
خبر خوب این است که این نمرات بالا به تبلیغات دهانبهدهان کمک میکند، به این معنا که فیلم میتواند در هفتههای آینده دوام بیاورد. با این حال، با فروش ۱۲ میلیون دلاری در آغاز، این انیمیشن برای نزدیک شدن به یک موفقیت قطعی در گیشه، به رکوردشکنی در دوام اکران و کمک بسیار زیاد مخاطبان خارجی نیاز دارد. تاریخ متأسفانه نشان میدهد که اوضاع اکنون بهشدت علیه آن است، حتی اگر حالا بدون شک شانس نخست دریافت جایزه اسکار بهترین انیمیشن بلند باشد.
پس چرا لایکا نتوانست همه این تحسینها را در آخر هفته نخست به فروش معنادارتر بلیت تبدیل کند؟ برای یکی، «وایلدوود» در دو مورد کلیدی با بیشتر انیمیشنهای آمریکایی تفاوت دارد: ردهبندی PG13 و زمان ۱۳۱ دقیقهای آن. بیشتر انیمیشنهای تولیدشده در استودیوهای هالیوود با در نظر گرفتن کودکان ساخته میشوند و زمان آنها زیر دو ساعت است. بنابراین، ردهبندی سنی و طولانی بودن فیلم ممکن است برخی مخاطبان را در آخر هفتهای که رقابت سنگینی در گیشه داشت، دلسرد کرده باشد.
گذشته از این، بارها و بارها دیدهایم که متأسفانه تحسین منتقدان همیشه به معنای پر شدن صندلیهای سینما نیست. این موضوع میتواند کمک کند، اما همیشه اینطور نیست. کافی است به فیلمهایی مانند «۲۸ سال بعد: معبد استخوان» (28 Years Later: The Bone Temple)، «تونی» (Tony) یا هر تعداد دیگری از فیلمهای امسال نگاه کنید که منتقدان آنها را دوست داشتند، اما در گیشه اعداد بزرگی ثبت نکردند. این اتفاق مدام رخ میدهد.
لایکا با وجود تحسینها، هرگز موفقیت تجاری بزرگی نداشته است
استودیو لایکا همواره در موقعیتی دشوار قرار داشته است. بهطور کلی، فیلمهای استاپموشن به اندازه انیمیشنهای استانداردتر، جذابیت گستردهای برای سینماروها ندارند. در عین حال، تولید آنها بسیار پرهزینه و زمانبر است. در واقع، فیلمهای این استودیو هرگز موفقیتهای تجاری بسیار بزرگی نبودهاند و همین موضوع وضعیت مالی را دشوار میکند.
«کورالاین» انیمیشن محبوبی بود که سرانجام در سال ۲۰۲۴، یعنی ۱۵ سال کامل پس از اکران نخست خود، به یک موفقیت در گیشه تبدیل شد. این فیلم با بودجه ۶۰ میلیون دلاری، ۱۸۸ میلیون دلار در سراسر جهان فروش داشته است، اما تنها ۱۲۷ میلیون دلار از این مبلغ در سال ۲۰۰۹ به دست آمد. مخاطبان این فیلم در طول زمان رشد کردند. بیشتر فیلمهای دیگر لایکا چنین شانسی نداشتهاند. «ترولهای جعبهای» (The Boxtrolls) با ۱۰۸ میلیون دلار فروش جهانی و بودجه ۶۰ میلیون دلاری، «کوبو و دو تار» با ۷۶ میلیون دلار فروش جهانی و بودجه ۶۰ میلیون دلاری، و «حلقه گمشده» (Missing Link) با ۲۶ میلیون دلار فروش جهانی و بودجه ۱۰۰ میلیون دلاری، همگی ناامیدکننده بودند، اگر نگوییم شکستهای بزرگی به شمار میروند.
لایکا بیش از آنکه موفقیتهای قطعی تولید کرده باشد، بمبهای گیشهای ساخته است که بیشتر از هر چیز شایسته یک فرصت دوباره هستند. این ما را دوباره به «وایلدوود» بازمیگرداند. تقریباً قطعی است که مخاطبان این فیلم با توجه به تحسینهای صورتگرفته، در طول زمان رشد خواهند کرد، بهویژه اگر در اسکار تا انتها پیش برود. بسیاری از مردم آن را از طریق ویدیو درخواستی (VOD) و پلتفرمهای استریم تماشا خواهند کرد، که این موضوع سهم زیادی در درآمد خواهد داشت. آیا این برای تبدیل شدن به یک موفقیت کافی است؟
دستکم در کوتاهمدت، مسیر دشواری پیش رو است. ممکن است این فیلم مسیر کامل «کورالاین» را طی کند، اما در حال حاضر، نمونهای دیگر از این واقعیت است که یک شاهکار بهطور گسترده پذیرفتهشده، از نظر مالی حق خود را نمیگیرد؛ و این موضوع واقعاً جای تأسف دارد.
«وایلدوود» هماکنون در سینماها در حال اکران است.





