انتقاد تند ماشالله شاهمرادی‌زاده از حاکمیت پنهان در سینمای دفاع مقدس
در تازه‌ترین اظهارات یک بازیگر باسابقه سینمای ایران، زوایای پنهان و پرسش‌برانگیزی از پشت‌پرده حمایت‌های فرهنگی و نحوه هزینه‌کرد بودجه‌های کلان در عرصه تولیدات مرتبط با جنگ تحمیلی آشکار شده است. «ماشالله شاهمرادی‌زاده» که نامش با آثاری چون «اخراجی‌ها» گره خورده، در گفت‌وگویی تفصیلی، با لحنی معترضانه از سازوکارهای معیوب انتخاب فیلم‌سازان و توزیع منابع مالی در سینمای موسوم به دفاع مقدس پرده برداشته است. او معتقد است شبکه‌ای از تصمیم‌گیری‌های پنهان و غیرشفاف، معادل یک «حاکمیت فراماسونری» را در کالبد مدیریت فرهنگی کشور شکل داده که اجازه بروز و ظهور به هنرمندان متعهد و دغدغه‌مند را نمی‌دهد؛ اتفاقی که به گفته او باعث شده تا ظلمی آشکار در حق تاریخ‌سازان و روحانیت فداکار روا داشته شود.
معمای بودجه‌های تخصیص‌یافته و غیبت فیلم‌های جنگی
شاهمرادی‌زاده با طرح این پرسش بنیادین که اساساً چه کسانی برای ساخت فیلم درباره جنگ برگزیده می‌شوند، نسبت به عملکرد متولیان امر انتقاد کرد. او با اشاره به عدم وجود آثاری درخصوص وقایع مهمی همچون درگیری ۱۰ یا ۱۲ روزه اخیر، بمباران‌های یک سال گذشته، واقعه مدرسه میناب یا رخداد لامرد، می‌گوید: «این بودجه‌هایی که اختصاص داده‌اند، صرف ساخت چه فیلم‌هایی شده است! به چه کسانی پول داده‌اند که هیچ‌کدام حتی یک فیلم درباره جنگ ۱۰ یا ۱۲ روزه، بمباران‌های یک سال گذشته، مدرسه میناب یا ماجرای لامرد نساخته‌اند! چرا حتی یک نفر هم نیست که درباره این موضوعات سؤال کند و بپرسد چرا در جشنواره فیلم، چنین آثاری حضور ندارند! ببینید میزان این ظلم چقدر است.»
این بازیگر تلویزیون و سینما در ادامه با انتقاد از رویکرد برگزارکنندگان جشنواره فیلم مقاومت، شرایط فعلی را به برگزاری یک مسابقه ورزشی در مسجد محله تشبیه کرد. به عقیده او، نهادهای برگزارکننده به جای آنکه خود بستری برای رقابت فراهم کنند، صرفاً نقش ناظرانی را ایفا می‌کنند که از دیگران می‌خواهند تیم‌های آماده خود را معرفی کنند. او تصریح می‌کند که دست‌کم یکصد هنرمند مشغول به کار هستند که اگر زیرساخت و امکان فعالیت برایشان مهیا گردد، قطعاً برای جشنواره مقاومت اثر تولید خواهند کرد. شاهمرادی‌زاده با اشاره به کارنامه خود در دوران جنگ و ایراد ۳۰۰ سخنرانی در یک سال، می‌افزاید که وی قادر بود جمعی از فیلم‌سازان را دور هم جمع کرده یا شخصاً اثری را جلوی دوربین ببرد، اما اکنون مشخص نیست مرجع مشخصی که بشود برای ساخت فیلم به آن رجوع کرد، کجاست. به گفته او، این رویه که به ما گفته شود خودتان فیلم بسازید و ما هم جشنواره برگزار می‌کنیم، به هیچ وجه روش درستی نیست.
خانه‌نشینی سازندگان و نبود پناهگاه صنفی
در بخش دیگری از این گفت‌وگو، شاهمرادی‌زاده بر این نکته تأکید کرد که فیلم‌سازان حوزه جنگ از میان نرفته‌اند، اما متأسفانه امروزه حتی یک مرکز مشخص برای دریافت امکانات و حمایت مالی جهت ساخت فیلم وجود ندارد. او با سوگند یاد کردن، از فیلم «به کبودی یاس» به عنوان یکی از بهترین آثار جنگی یاد کرد و گفت: «فیلم «به کبودی یاس» که ما ساختیم، یکی از بهترین فیلم‌های جنگی است؛ اما کارگردان آن پس از ساخت این فیلم، تا امروز خانه‌نشین شده و دیگر فیلمی نساخته است. حالا با جشنواره مقاومت چه‌کار کنیم!»
این هنرمند که در فیلم‌هایی نظیر «دم سرخ‌ها»، «بر بال فرشتکان» و «معراجی‌ها» نیز حضور داشته، معتقد است تا زمانی که تفکری خاص در سینما وجود دارد که مشخص می‌کند چه چیزی ساخته شود و چه چیزی ساخته نشود، او هرگز نخواهد توانست فیلم دلخواه و موردنظرش را تولید کند. این سد محکم در برابر تولید، به زعم او، ریشه در همان ساختاری دارد که راه را بر محتوای اصیل و ارزشی می‌بندد.
حاکمیت فراماسونری و غفلت از روحانیت فداکار
شاهمرادی‌زاده با بیان اینکه به باور او نوعی «حاکمیت فراماسونری در بدنه فرهنگی وجود دارد»، خاطره‌ای از جشنواره نماز نقل کرد. او گفت تنها فیلمی که در کشور تولید شده و نقش اول آن را یکی از روحانیون بر عهده داشته، متعلق به گروه آن‌ها بوده است. وی توضیح داد که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، کمتر اثری ساخته شده که شخصیت اصلی و محوری داستان آن یک روحانی باشد (و نه صرفاً حضور فیزیکی یک فرد ملبس به لباس روحانیت)؛ با این وجود، در جشنواره نماز نیز فیلم آن‌ها را نپذیرفتند. او تأکید کرد که ابتدا باید این سلطه پنهان از سینما و تلویزیون زدوده شود تا مشخص گردد در این سالیان چه بر سر هنرمندان آورده‌اند.
وی در ادامه با مقایسه‌ای میان فرهنگ فیلم‌سازی غرب و ایران، به شخصیت برجسته «آیت‌الله جمی»، امام جمعه فقید آبادان اشاره کرد. او پرسید اگر در آمریکا کشیشی در زمان جنگ به مدت هشت سال کلیسا و شهرش را ترک نمی‌کرد، چند فیلم درباره او ساخته می‌شد؟ وی سپس شرح داد که:
- آیت‌الله جمی در طول هشت سال جنگ حتی یک بار آبادان را ترک نکرد.
- ایشان در تمام این مدت در کنار رزمندگان حضور داشت.
- حتی یک نوبت هم نماز جمعه را تعطیل نکرد.
شاهمرادی‌زاده افزود که پس از یکی از همین روزها، نامه‌ای از سوی حضرت امام به دست ایشان رسید که پرسیده بودند چرا شب گذشته نماز جمعه را اقامه نکرده‌اید. این نشان از دقت نظر و تأکید امام (ره) بر حضور وی داشت. بعداً معلوم شد که آیت‌الله جمی به شدت بیمار و در خانه بستری بوده و توان حرکت نداشته، اما با همان حال نیز نماز جمعه را ترک نکرده بود. با این وجود، این بازیگر می‌گوید افرادی را می‌شناسد که برای ساخت فیلم درباره این شخصیت‌ها اقدام کرده‌اند، اما در هیچ‌کدام از آن تولیدات نامی از آیت‌الله جمی برده نمی‌شود. او در پایان با تأکید بر اینکه روحانیت یکی از اقشار جامعه است که شهدای فراوانی را تقدیم کرده، پرسید: «این چه رویکردی در سینماست که روحانیت اساساً در آن جایی ندارد!»
