از ویدیوهای اینترنتی تا رکورد تورنتو؛ کاری بارکر و کابوس «وسواس»
مسیر رسیدن به هالیوود همواره از مسیرهای هموار نمی‌گذرد؛ گاهی یک اسباب‌بازی عجیب و آرزویی بی‌پروا می‌تواند سرنوشت یک فیلمساز را برای همیشه تغییر دهد. کاری بارکر که کار خود را در نوجوانی با تولید محتواهای طنز برای فضای مجازی شروع کرده بود، حالا به نامی تبدیل شده است که در محافل سینمایی از او به‌عنوان آینده‌دارترین استعداد ژانر وحشت یاد می‌شود. نخستین ساخته بلند او با عنوان «وسواس» نه‌تنها نظر منتقدان را جلب کرد، بلکه توانست با ثبت یک رکورد تاریخی در جشنواره تورنتو، استودیوهای بزرگ را به جان هم بیندازد.
از یک آرزوی ساده تا وحشتی مطلق
داستان فیلم با فضایی گرم و صمیمی آغاز می‌شود که مخاطب در نگاه نخست گمان می‌کند با یک اثر عاشقانه و کمدی روبه‌رو است. «بیر»، جوانی در دهه بیست زندگی‌اش که شخصیتی درون‌گرا دارد، سال‌هاست به دوست دوران کودکی‌اش یعنی «نیکی» علاقه‌مند است اما جرئت ابراز آن را ندارد. پیوند میان این دو سرشار از شوخی است، اما بیر از این واهمه دارد که با اعتراف به عشقش، این رابطه دوستانه را نابود کند. نقطه عطف داستان جایی است که او به شکلی اتفاقی با اسباب‌بازی قدیمی به نام One Wish Willow برخورد می‌کند؛ وسیله‌ای که ادعا می‌کند توانایی برآورده‌کردن هر خواسته‌ای را دارد.
بیر که همچنان در بیان احساساتش ناکام مانده، در لحظه‌ای از سر استیصال آرزو می‌کند که نیکی «بیشتر از هر آدم دیگری در این دنیای لعنتی» دوستش داشته باشد. اینجاست که لحن فیلم به‌سرعت تغییر می‌کند و به قلمرو وحشت قدم می‌گذارد. در نخستین شب با هم بودن، نیکی درست در میانه بوسه رفتاری شبیه به یک پارازیت دیجیتالی از خود نشان می‌دهد و با ترسی وصف‌ناپذیر از بیر فاصله می‌گیرد. از آن پس، تماشاگر با این پرسش مدام روبه‌رو است که آیا این دختر واقعاً همان نیکی است یا موجودیتی دیگر جای او را گرفته است؟
رکوردشکنی در تورنتو و حمایت بلوم
سپتامبر سال گذشته و در جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو، زندگی کاری بارکر ۲۵ ساله در یک چشم بر هم زدن دگرگون شد. او که پیش‌تر تنها به‌خاطر ساخت کلیپ‌های کوتاه و ترسناک که گاه آزاردهنده بودند شناخته می‌شد، صبح پس از نمایش فیلم با حجم عظیمی از پیامک‌ها و تماس‌ها از خواب بیدار شد. او دراین‌باره می‌گوید: «می‌توانم دقیقا لحظه‌ای را مشخص کنم که زندگی‌ام تغییر کرد.»
رقابت سنگین استودیوها برای به دست آوردن حق پخش این اثر پس از ۲۴ ساعت به پایان رسید و در نهایت شرکت فوکوس فیچرز موفق شد آن را به مبلغ ۱۵ میلیون دلار خریداری کند؛ رقمی که در نوع خود برای یک فیلم مستقل در تاریخ این جشنواره بی‌سابقه بود. «جیسون بلوم»، تهیه‌کننده نام‌آشنای آثاری همچون «برو بیرون» و «فعالیت فراطبیعی»، بلافاصله پس از اکران به جمع سازندگان پیوست. او معتقد است یافتن اثری در ژانر وحشت که واقعاً حرف تازه‌ای برای گفتن داشته باشد بسیار دشوار است، اما این فیلم قطعاً چنین ویژگی منحصربه‌فردی داشت.
بازگشت به ریشه‌ها و منطق وحشت
بارکر که دوران کودکی خود را در موبیل ایالت آلاباما گذرانده، تحت محدودیت‌های سخت‌گیرانه مادرش برای تماشای فیلم بزرگ شده است. نخستین تجربه سینمایی او در ۱۱ سالگی و برای جشن هالووین، تماشای نسخه ۲۰۰۳ فیلم «کشتار با اره‌برقی در تگزاس» بود. او از شوک واردشده از صحنه ابتدایی آن فیلم می‌گوید و اعتراف می‌کند که با وجود ترس شدید و خوابیدن روی زمین اتاق مادرش، عطش تجربه دوباره آن حس در او شکل گرفت؛ میلی که امروز در شیوه داستان‌گویی او نمایان است.
او در نوشتن فیلمنامه‌هایش از چیزی به نام «آزمون چشم‌غره» استفاده می‌کند تا از رفتارهای غیرمنطقی شخصیت‌ها جلوگیری کند. برای او منطق ماجرا اهمیت حیاتی دارد؛ اینکه اگر اتفاقی برای شخصیت بیفتد، نخستین واکنش طبیعی او چه خواهد بود. به همین دلیل وقتی رفتار نیکی تغییر می‌کند، بیر به‌جای فرار یا نادیده گرفتن، در نسخه‌ای خیالی از ردیت به نام «تردیت» به دنبال پاسخ می‌گردد.
جهان‌سازی در دل زندگی روزمره
آنچه آثار بارکر را متمایز می‌کند، قرار دادن عناصر فراطبیعی در متن زندگی معمولی است. در فیلم «وسواس»، با وجود اتفاقات هولناک، دغدغه‌هایی مثل پذیرش دانشگاه و مهمانی‌های خانگی همچنان پابرجا هستند. One Wish Willow برخلاف اشیای نفرین‌شده کلاسیک، پیشینه‌ای افسانه‌ای ندارد و حتی یک خط تلفن پشتیبانی مشتریان دارد! بارکر معتقد است مشکل اصلی نه در خود وسیله، بلکه در خواسته‌ی بی‌پروای شخصیت نهفته است؛ نگاهی که ایده قدیمی «مراقب باش چه آرزویی می‌کنی» را به درامی وجودی و گزنده تبدیل می‌کند.
او همچنین به ترس‌های مدرن مردان جوان اشاره دارد؛ هراسی از اینکه مبادا با گفتن حرفی اشتباه، در نظر دیگران موجوداتی ترسناک جلوه کنند. بیر در ابتدای فیلم می‌گوید: «احساس می‌کنم دارم از هم می‌پاشم.» این ناتوانی در ابراز وجود و ساختن یک واقعیت ذهنی که شاید هیچ‌گاه محقق نشود، هسته مرکزی وحشت روان‌شناختی این فیلم را تشکیل می‌دهد.
آینده بارکر و پروژه‌های جدید
پس از موفقیت چشمگیر «وسواس» که با بودجه‌ای حداکثر ۷۵۰ هزار دلاری ساخته شد، بارکر حالا خود را برای گامی بزرگ‌تر آماده می‌کند. فیلم‌برداری دومین پروژه سینمایی او با نام «هرچیزی جز ارواح» به‌تازگی در ونکوور به پایان رسیده است. بودجه این اثر حدود پنج میلیون دلار برآورد شده که جهشی بزرگ برای فیلمسازی است که پیش‌تر تنها با مبالغ بسیار ناچیز کار می‌کرد و هنوز هم ذهنیت اقتصادی خود را حفظ کرده است. جیسون بلوم و شرکت فوکوس فیچرز بار دیگر در این پروژه جدید نیز او را همراهی می‌کنند تا فصل تازه‌ای از وحشت در هالیوود رقم بخورد.
