تعطیلی بایوور و پایان مس افکت جدید؛ ضربه‌ای سنگین به تاریخ نقش‌آفرینی
پایان یک عصر؛ این شاید دقیق‌ترین توصیفی باشد که می‌توان برای تصمیم تازه الکترونیک آرتز انتخاب کرد. استودیوی بایوور، خالق برخی از محبوب‌ترین نقش‌آفرینی‌های تاریخ بازی‌های ویدیویی، پس از سال‌ها فراز و نشیب، درهای خود را می‌بندد و همزمان پروژه بعدی مس افکت نیز به سرنوشتی جز لغو شدن دست پیدا نمی‌کند. تصمیمی که در بستر موج گسترده کاهش نیرو در سراسر کمپانی گرفته شده و پیامدهای آن، از یک سو، حدود ۴۰۰ شغل را از میان برده است؛ رقمی که تقریباً معادل سه درصد از کل نیروی انسانی الکترونیک آرتز برآورد می‌شود و از این میان، نزدیک به ۵۰ نفر در بایوور شاغل بوده‌اند.
از دراگون ایج تا سرابی به نام مس افکت
مسیر بایوور در سال‌های اخیر چندان هموار نبوده است. این استودیو پس از موفقیت کم‌سابقه Dragon Age: Inquisition که پرفروش‌ترین بازی تاریخ این مجموعه لقب گرفت، کوشید با Anthem در بازار بازی‌های سرویس‌محور جای پایی پیدا کند و سپس نزدیک به یک دهه از توان خود را صرف توسعه پرفراز و نشیب Dragon Age: The Veilguard کرد. با این حال، هیچ‌یک از این دو اثر نتوانستند به سطح انتظارات برسند.
داستان مس افکت نیز در همین سال‌ها فراز و فرودهایی داشته است. Mass Effect: Andromeda نزد بخش بزرگی از هواداران شکستی ناامیدکننده ارزیابی شد، هرچند نسخه بازسازی‌شده Legendary Edition که در سال‌های اخیر روانه بازار شد، با واکنش مثبت مخاطبان روبه‌رو شد. بایوور در پنج سال گذشته بارها به‌صورت غیرمستقیم سرنخ‌هایی درباره جهان و روایت مس افکت تازه به بیرون داده بود. پیش‌تر تأیید شده بود که این بازی قرار است صدها سال پس از رخدادهای مس افکت ۳ روایت شود و داستانش بار دیگر در کهکشان راه شیری، مدت‌ها بعد از شکست ریپرها، جریان یابد. اما حالا دیگر هیچ‌کس نخواهد دانست که آن روایت چه سرنوشتی می‌داشت.
تصمیم سخت در روزگار دگرگونی صنعت
کم وبر، رئیس و مدیر ارشد استودیوهای الکترونیک آرتز، و دیوید تینسون، مدیر ارشد عملیاتی شرکت، در یادداشتی خطاب به کارکنان، الکترونیک آرتز را «ناشر شماره یک بازی‌های HD در غرب» خواندند اما تأکید کردند که «صنعت بازی با سرعت زیادی در حال تغییر است.» به گفته آن‌ها، بازیکنان امروز بیش از هر زمان دیگری گزینه‌های گوناگونی برای صرف وقت و توجه دارند، رقابت شدت گرفته و شماری از بزرگ‌ترین فرصت‌های رشد، بیرون از بازارها، پلتفرم‌ها و مدل‌های تجاری‌ای قرار گرفته که الکترونیک آرتز سنتاً در آن‌ها دست بالا را داشته است.
شرکت در واکنش به این شرایط، تمرکز تیم‌ها، فناوری و سرمایه‌گذاری‌هایش را پشت سه اولویت راهبردی سامان داده است: «تقویت هسته اصلی»، «گسترش دامنه فعالیت» و «دگرگون کردن کسب‌وکار». این دو مدیر در ادامه یادداشت خود نوشتند که بزرگ‌ترین فرصت الکترونیک آرتز از مجموعه‌ها و جوامعی آغاز می‌شود که این شرکت را به یکی از رهبران سرگرمی تعاملی بدل کرده‌اند و افزودند: «همین‌جا است که مجبور شده‌ایم سخت‌ترین تصمیم‌های خود را بگیریم. نه گفتن به برخی از چیزهایی که به آن‌ها علاقه داریم، به ما اجازه می‌دهد تیم‌ها و منابع خود را متمرکز کنیم تا بزرگ‌ترین فرصت‌هایمان، هر چیزی را که برای موفقیت نیاز دارند، در اختیار داشته باشند.»
متن رسمی پایان کار
الکترونیک آرتز در بیانیه رسمی خود درباره سرانجام بایوور و مس افکت چنین آورده است: «همزمان با تمرکز بر این فرصت‌های بزرگ‌تر، تیم کوچکی در بایوور مشغول کار روی مراحل اولیه توسعه مس افکت بود. ما تصمیم گرفته‌ایم این روند توسعه را ادامه ندهیم که این تصمیم به معنای تعطیلی استودیو و دفتر کاری ما در ادمونتون خواهد بود. بایوور یک استودیوی افسانه‌ای است که به تعریف ژانر نقش‌آفرینی کمک کرده و ما این تصمیم را ساده و بدون تامل اتخاذ نکرده‌ایم.»
نکته تأمل‌برانگیز آن‌که کمتر از دوازده ماه پیش، مایک گمبل، تهیه‌کننده اجرایی مس افکت در بایوور، در جریان مراسم N7 Day اعلام کرده بود که بازی بعدی این مجموعه همچنان در دست ساخت است. او همچنین از سریال تلویزیونی اقتباسی این مجموعه که آمازون آن را می‌سازد ابراز هیجان کرده و تأکید کرده بود که الکترونیک آرتز و بایوور «همچنان متعهد به روایت داستان‌های بیشتری در این جهان هستند.» گمبل در پیامی تازه در شبکه‌های اجتماعی خطاب به طرفداران نوشت: «حمایت شما طی ۱۷ سال گذشته حضور من در بایوور، برای من همه‌چیز بوده است.»
آینده‌ای که هنوز ادامه دارد
با وجود تعطیلی بایوور، سریال لایو‌اکشن مس افکت همچنان در استودیوهای Amazon MGM Studios در دست ساخت قرار دارد. اوایل امسال، دنیل کیسی، یکی از شورانرهای این سریال، گزارشی را که مدعی شده بود این اقتباس برای «جذاب‌تر شدن برای افراد غیرگیمر» بازنویسی شده است، رد کرد.
الکترونیک آرتز اما در حوزه‌های دیگر به کار خود ادامه می‌دهد؛ از بازی‌های ورزشی و ایپکس لجندز ساخته ریسپاون گرفته تا بازی‌های اکشن ماجراجویی مانند Star Wars: Jedi 3 و Marvel’s Iron Man و همچنین مجموعه بتلفیلد. گزارش‌ها حاکی از آن است که استودیوهای دایس و ریسپاون روی استار وارز: بتلفرانت ۳ کار می‌کنند؛ موضوعی که پیش‌تر نیز در قالب شایعه مطرح شده بود. بتلفیلد ۶ که سال گذشته عرضه شد، به گفته مدیران الکترونیک آرتز «موفقیتی بزرگ» بوده است و شرکت قصد دارد طی چند سال آینده «سرمایه‌گذاری گسترده» روی بتل‌رویال ایپکس را ادامه دهد؛ سرمایه‌گذاری‌ای که شامل افزودن حالت‌های کاملاً تازه به بخش چندنفره و «تجربه‌های جدید دیگر برای گسترش این جهان» می‌شود.
در بخش EA Sports، توسعه مجموعه FC ادامه خواهد یافت و دو پروژه تازه در ماه‌های آینده معرفی می‌شوند: نخست یک تجربه جهان‌باز کاملاً جدید و اجتماعی برای تیم فوتبال آمریکایی با نام Project Gridiron، و دوم پروژه‌ای در مرحله پیش‌تولید که به بازگشت مجموعه محبوب Fight Night اختصاص دارد و قرار است از توان تیم توسعه بازی‌های مبارزه‌ای شبیه‌ساز الکترونیک آرتز بهره ببرد. در بخش Lifestyle نیز پروژه‌های مرموز مجموعه سیمز با نام Project Evergreen ادامه پیدا می‌کنند، هرچند Project Lotus متوقف شده است. بازی Skate هم ظاهراً در جذب بازیکن موفق بوده و سازندگانش می‌کوشند تجربه‌ای بسازند که این مخاطبان را در بلندمدت نگه دارد؛ هدفی که برای رسیدن به آن، تغییراتی در ساختار استودیو در دست اجرا است تا تیمی کوچک‌تر و متمرکزتر با نقشه راهی روشن برای جامعه بازیکنان پیش برود.
این کاهش گسترده نیرو تنها چند ماه پس از آن رخ می‌دهد که الکترونیک آرتز در قراردادی به ارزش ۵۵ میلیارد دلار از یک شرکت سهامی عام به شرکتی خصوصی تبدیل شد؛ معامله‌ای که بخش بزرگی از آن با پشتیبانی صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان سعودی، شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی آمریکایی سیلور لیک و شرکت Affinity Partners متعلق به جرد کوشنر انجام شد. با بسته شدن دفتر بایوور در ادمونتون، یکی از مهم‌ترین استودیوهای تاریخ نقش‌آفرینی و یکی از محبوب‌ترین مجموعه‌های صنعت بازی، به نقطه‌ای تلخ و غیرمنتظره در مسیر خود رسیده‌اند.
