اسرا به‌دنبال رده‌بندی سنی بازی‌های رایانه‌ای و کنسولی در فروشگاه‌های ایرانی
کمتر از دو ماه پیش بود که بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای از ساماندهی گسترده بازی‌های موبایلی در مایکت و کافه‌بازار خبر داد و اعلام کرد بیش از ۴۵۰۰ عنوان ایرانی توانسته‌اند برچسب سنی دریافت کنند. حالا نوبت به سکوهای دیگر رسیده است. بر پایه تازه‌ترین گفته‌های مسئولان، قرار است دامنه این طرح از اپلیکیشن‌های همراه فراتر رفته و تمامی عناوین عرضه‌شده روی رایانه‌های شخصی و دستگاه‌های کنسولی را در بر بگیرد تا هیچ محصول بدون رده‌بندی سنی در بسترهای داخلی باقی نماند.
طبق برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، سازوکار فعلی که با استقبال توسعه‌دهندگان موبایلی روبه‌رو شده است، به‌زودی برای شبکه توزیع دیجیتال در بخش دسکتاپ و کنسول نیز اجباری خواهد شد. این تصمیم در حالی اتخاذ می‌شود که برآوردهای صورت‌گرفته از حجم انبوهی از آثار منتشرنشده در بازار ایران حکایت دارد که همچنان چشم‌انتظار مشخص شدن گروه سنی خود هستند.
برنامه یک‌ساله برای پوشش کامل فروشگاه‌های داخلی
حسن مداحی که مدیریت نظام رده‌بندی سنی بازی‌های رایانه‌ای را بر عهده دارد، در تشریح جزئیات این نقشه راه اظهار داشت که در شرایط کنونی، فعالیت‌ها برای ارزیابی بازی‌های پی‌سی و کنسولی آغاز شده است. هدف اصلی از این اقدام آن است که تمامی محصولات عرضه‌شده از طریق وب‌سایت‌ها و مراکز فروش ایرانی دارای برچسب سنی مشخص باشند و هیچ عنوانی بدون طی کردن این مرحله در دسترس کاربران قرار نگیرد.
او درباره چشم‌انداز زمانی این پروژه خاطرنشان کرد که برنامه‌ریزی مجموعه تحت امرش بر این اساس است که تا پیش از پایان یک سال آینده، هیچ فروشگاه یا درگاه اینترنتی داخلی وجود نداشته باشد که بازی‌های خود را بدون تعیین رده سنی ارائه کند. مداحی در ادامه ابراز امیدواری کرد که پس از ساماندهی اپلیکیشن‌های تلفن همراه، بتوانند این نظام را در دیگر بسترهای توزیع نیز به‌طور کامل پیاده‌سازی کنند.
سازوکار خوداظهاری و حجم بالای بازی‌های در صف انتظار
فرایند فعلی که از ۲۳ شهریور ۱۴۰۵ با مشارکت مایکت و کافه‌بازار کلید خورده است، بر پایه سیستم داوطلبانه خوداظهاری بنا شده است. در این روش، سازندگان داخلی و خارجی می‌توانند با مراجعه به پنل کاربری خود در این دو فروشگاه، از وضعیت رده‌بندی اثرشان آگاه شوند. اگر بازی پیش‌تر در سامانه اسرا ثبت شده باشد، برچسب آن نمایش داده می‌شود و در غیر این صورت، لازم است پرسشنامه‌ای شامل ۱۰ پرسش در زمینه‌هایی مانند میزان خشونت، ترس، تعامل آنلاین، ناهنجاری‌های اجتماعی، الفاظ نامناسب، محرک‌های جنسی و نوع پوشش تکمیل گردد. خروجی این ارزیابی در پنج دسته سنی مثبت ۳، مثبت ۷، مثبت ۱۲، مثبت ۱۵ و مثبت ۱۸ سال طبقه‌بندی می‌شود.
با وجود اینکه تاکنون بیش از ۴۵۰۰ بازی موبایلی موفق به دریافت رده سنی شده‌اند، مدیر اسرا معتقد است این آمار در برابر کل library موجود بسیار ناچیز است. برآوردهای او نشان می‌دهد که حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار بازی ایرانی و خارجی در فروشگاه‌ها و سایت‌های مختلف حضور دارند که به دلیل تنوع زیاد در سبک و ژانر، فرایند بررسی آن‌ها به زمان و تشریفات اداری مشخصی نیازمند است.
چالش‌های بین‌المللی و نقش کلیدی خانواده‌ها
یکی دیگر از محورهای مورد توجه اسرا، تلاش برای نمایش این نظام رده‌بندی در فروشگاه‌های بزرگ جهانی نظیر گوگل‌پلی و اپ‌استور است. مداحی یادآور شد که این مجموعه در سال ۱۳۹۶ مذاکراتی را با نهاد بین‌المللی مربوطه برای نمایش رده‌بندی اسرا در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) انجام داد که به دلیل تحریم‌ها و مشکلات اجرایی به نتیجه نرسید. با این حال، او تأکید کرد که این هدف همچنان در دستور کار قرار دارد و پیگیری‌ها برای استفاده از این نظام در پلتفرم‌های خارجی ادامه خواهد یافت؛ چرا که اولویت‌های سازمانی و عدم همراهی برخی نهادها در گذشته باعث تأخیر در اجرای آن شده بود.
در نهایت، مدیر اسرا به نقش والدین در این میان اشاره کرد و افزود که صرف درج برچسب سنی کافی نیست. به گفته او، پدر و مادرها باید هنگام نصب بازی برای فرزندانشان یا در اختیار گذاشتن تلفن همراه، به این رده‌بندی‌ها دقت کنند؛ در غیر این صورت، حتی با وجود تمامی نظارت‌ها، بخش مهمی از اهداف این طرح محقق نخواهد شد.
