پنج نقش ماندگار پاتریک استوارت خارج از پیشتازان فضا

برای میلیون‌ها هوادار در سراسر جهان، پاتریک استوارت (Patrick Stewart) همواره کاپیتان ژان-لوک پیکارد در مجموعه «پیشتازان فضا: نسل بعدی» (Star Trek: The Next Generation) باقی خواهد ماند. اما این بازیگر برجسته انگلیسی که در ۸۶ سالگی درگذشت، میراثی به‌مراتب فراتر از صدها ساعت علمی‌تخیلی درخشان بر جای گذاشته است. کارنامه استوارت داستان‌های بسیاری دارد: پیشکسوت تئاتر، بازیگر شخصیت‌پرداز قابل‌اتکا، قهرمان غیرمنتظره، کمدین توانمند و در نهایت نماد وقاری که حضورش به هر پروژه‌ای اعتبار و وزن می‌بخشید. انتخاب بهترین آثار او بیرون از دنیای پیکارد کار دشواری است، اما یادآور گستردگی و سهم ماندگار او در هنر و فرهنگ است.

۵. امریکن داد (American Dad)

پاتریک استوارت معمولاً بازیگری جدی به‌شمار می‌رود و حق هم همین است؛ او یکی از دلایل اصلی موفقیت فیلم‌های «مردان ایکس» (X-Men) در ژانر ابرقهرمانی بود و به نقش چارلز خاویر وقاری واقعی بخشید. اما وقتی نوبت به طنز می‌رسید، استوارت بسیار خنده‌دار بود و این موضوع در مجموعه انیمیشنی «امریکن داد» به‌خوبی نمایان شد.

این انیمیشن ثابت کرد که استوارت نبوغ کمدی دست‌کم‌گرفته‌شده‌ای دارد. او در نقش آوری بولاک (Avery Bullock)، معاون سیا، با توجه به خاستگاه اثر از ذهن ست مک‌فارلین (Seth MacFarlane) خالق «فمیلی گای» (Family Guy)، دیالوگ‌هایی به‌شدت عجیب و غریب می‌گفت. شنیدن جملاتی مانند «ما کوکائین مصرف می‌کنیم و تیراندازی می‌کنیم» از زبان استوارت، لایه‌ای دیگر از طنز را شکل می‌داد. او صدایش را تغییر نمی‌داد و شخصیت نیز شباهت زیادی به خودش داشت؛ همین آگاهی باعث می‌شد با جدیت کامل روی دیالوگ‌های دیوانه‌وار کار کند.

• حضور در ۱۲۵ قسمت از این مجموعه
• تعهد کامل به نقش در هر بار اجرا
• به‌یادماندنی‌ترین بخش اکثر قسمت‌ها از نگاه منتقد

۴. سرود کریسمس (A Christmas Carol)

استوارت برای اجرای تک‌نفره «سرود کریسمس» اثر چارلز دیکنز (Charles Dickens) تحسین زیادی دریافت کرد؛ نمایشی که در برادوی و وست اند روی صحنه رفت. وقتی در سال ۱۹۹۹ فرصت آوردن ابنزر اسکروج به قاب تلویزیون در یک فیلم هالمارک (Hallmark) فراهم شد، با همان تعهد همیشگی وارد کار شد.

این فیلم شاید بهترین اقتباس از داستان کلاسیک نباشد و کیفیت تولیدش در حد یک اثر هالمارک است، اما تماشای آن برای دیدن اسکروجِ پاتریک استوارت ارزشمند است. او تمام خشم و در نهایت شادی لازم برای باورپذیری تحول کریسمسی شخصیت را ارائه می‌دهد و بیننده را به جادوی نمایش تک‌نفره‌اش نزدیک می‌کند.

۳. هملت (Hamlet)

پاتریک استوارت پیش از آن‌که هالیوود به سراغش بیاید، عضو کمپانی سلطنتی شکسپیر (Royal Shakespeare Company) بود. خانه اصلی او صحنه تئاتر و کلمات ویلیام شکسپیر بود. اگرچه اجرای شرورانه‌اش در «مکبث» (Macbeth) نیز استثنایی است، اما بیشتر هواداران، نقش کلادیوس در «هملت» را اوج کار او می‌دانند.

نسخه وست اند این نمایش با حضور دیوید تننت (David Tennant) در نقش اصلی، نوعی پیوند میان «دکتر هو» (Doctor Who) و «پیشتازان فضا» به‌شمار می‌رفت و نسخه تصویری آن در سال ۲۰۰۹ از بی‌بی‌سی دو پخش شد. نکته درخشان، اجرای سخاوتمندانه و کم‌فروغ استوارت در نقش کلادیوس است؛ در حالی‌که تننت هملت را در آستانه جنون بازی می‌کند، استوارت مهارشده و متین است. وقتی نقاب سنگی او در مواجهه با گناهانش فرو می‌ریزد، آرام‌سوزی صبورانه بازی‌اش به اوج می‌رسد.

۲. اتاق سبز (Green Room)

استوارت بیشتر با چهره‌های خونسرد و قهرمانانه‌ای مانند پیکارد و پروفسور خاویر شناخته می‌شد، اما یکی از بهترین اجراهایش در نقش منفیِ نادرش رقم خورد. در تریلر «اتاق سبز» ساخته جرمی سولنیه (Jeremy Saulnier)، او نقش دارسی بنکر (Darcy Banker)، رهبر نازی‌های پوست‌سر را بازی می‌کند که گروه پانک را در باشگاهی محاصره کرده‌اند.

استوارت به‌جای اغراق در شرارت، آرامشی سرد به نقش می‌دهد که شخصیت را تا حدی منطقی و حتی دوست‌داشتنی جلوه می‌دهد، تا زمانی که ماهیت مرگبارش را نشان دهد. این بازی ظریف و ترسناک، به‌دلیل نادر بودن نقش‌های منفی استوارت، بیش از پیش در ذهن می‌ماند.

۱. لوگان (Logan)

در فیلم «لوگان» ساخته جیمز منگولد (James Mangold)، وقتی ولورین با اشاره به جهش‌یافته‌ای جوان می‌گوید «کسی پیدا می‌شود»، چارلز خاویر پیر با آرامشی از سر تجربه پاسخ می‌دهد: «کسی پیدا شده است». این تنها یکی از لحظات درخشان پاتریک استوارت در این وسترن نوآر ۲۰۱۷ است؛ اثری که شاید اوج داستان‌گویی سینمایی کمیک‌بوکی باشد و شخصیتی بزرگ از مردان ایکس را به زمین و زمانه‌ای واقعی می‌آورد.