پاتریک استوارت، صدای ماندگار شکسپیر و کاپیتان پیکارد، در ۸۶ سالگی از دنیا رفت
وداع با چهره‌ای که دو جهان را به هم پیوند داد
سر پاتریک استوارت، بازیگری که نامش برای نسل‌های مختلف با دو تصویر گره خورده است — کاپیتان ژان لوک پیکارد در سفینه‌ی انترپرایز و پروفسور چارلز اکزویر در دنیای مردان ایکس — بر اساس بیانیه‌ای رسمی که در شبکه‌های اجتماعی او منتشر شد، دیروز در ۸۶ سالگی درگذشت. این خبر حدود دو ساعت پیش از انتشار بیانیه اعلام شد و در آن تأکید شده است که او در خانه‌اش در لس‌آنجلس و در مراقبت همسرش، سانی، چشم از جهان فروبست.
در متن این بیانیه، درگذشت استوارت پس از «یک دوره‌ی کوتاه و تأثیرگذار» با بیماری آلزایمر و زوال عقل جسم لویی اعلام شده است. خانواده در ادامه نوشته‌اند که او در آغوش گرم نزدیکانش و در کنار صدای موسیقی، دعا، اشک و خنده سپری شد؛ فضایی که به گفته‌ی آنان تنها او می‌توانست پس از یک عمر فداکاری چنین الهام‌بخش آن باشد. آنان همچنین گفته‌اند که آرامش و چهره‌ی آرام او را برای همیشه گرامی خواهند داشت.
روایتی از سخنگو و مسیر جهانی شدن
کلی بوش نواک، سخنگوی همیشگی استوارت، در گفت‌وگو با هالیوود ریپورتر اعلام کرد که این ستاره‌ی «پیشتازان فضا: نسل بعدی» و «مردان ایکس» روز چهارشنبه در خانه‌اش در لس‌آنجلس درگذشت؛ پس از درگیری کوتاه و تکان‌دهنده‌ای با آلزایمر و زوال عقل که بر کارکرد جسمی او اثر گذاشته بود.
استوارت پیش از آنکه در اواخر دهه‌ی ۱۹۸۰ و در ۴۷ سالگی برای نقش کاپیتان پیکارد در «پیشتازان فضا: نسل بعدی» — نخستین سریال فرعی این مجموعه — انتخاب شود، سال‌ها در صحنه‌ی تئاتر بریتانیا چهره‌ای اصلی به شمار می‌رفت. حضورش در هفت فصل این سریال، او را به ستاره‌ای در مقیاس جهانی بدل کرد. همان نقش را در چهار فیلم سینمایی «نسل‌های پیشتازان فضا» (۱۹۹۴)، «پیشتازان فضا: اولین برخورد» (۱۹۹۶)، «پیشتازان فضا: شورش» (۱۹۹۸) و «پیشتازان فضا: نمسیس» (۲۰۰۲) و نیز سریال «پیشتازان فضا: پیکارد» که از ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ پخش شد، تکرار کرد.
از پروفسور ایکس تا صداپیشگی و صحنه‌ی شکسپیر
نقش شناخته‌شده‌ی دیگر او، پروفسور چارلز اکزویر در مجموعه‌ی سینمایی مردان ایکس بود؛ نقشی که در هفت فیلم دیگر نیز آن را ایفا کرد و قرار است در «انتقام‌جویان: روز رستاخیز» که ماه دسامبر امسال اکران می‌شود، بار دیگر در همان نقش حضور داشته باشد. در کارنامه‌ی سینمایی او آثاری چون «تلماسه» دیوید لینچ، «جفری»، «تئوری توطئه»، «سرود کریسمس» و «اکسکالیبور» هم دیده می‌شود.
حرفه‌ی صداپیشگی استوارت نیز گسترده بود؛ صدایش در بازی‌هایی مانند «آبلیویون» و «کسلوانیا: اربابان سایه» و در فیلم‌هایی چون «شاهزاده مصر»، «تد»، «جیمی نوترون» و «لاک‌پشت‌های نینجا» و آثار متعدد دیگری شنیده شد. در کنار اینها، حضور پررنگ او در تلویزیون انگلستان — که معمولاً با اقتباس‌های شکسپیر پیوند داشت — بخشی جدایی‌ناپذیر از مسیر حرفه‌ای‌اش است.
از میرفیلد تا جایزه‌های لارنس اولیویه
استوارت در ۱۳ ژوئیه ۱۹۴۰ در روستای صنعتی کوچک میرفیلد در انگلستان زاده شد؛ کوچک‌ترین پسر از سه پسر آلفرد استوارت، کهنه‌سرباز ارتش بریتانیا که بعدها کارگری نیمه‌ماهر شد، و گلادیس استوارت، بافنده‌ی یک کارخانه‌ی نساجی. کودکی‌اش در خانه‌ای کوچک و بی‌آب گرم و با برخوردهای نامناسب از سوی خانواده گذشت؛ وضعیتی که خودش بعدها در مصاحبه‌ها آن را «به سختی قابل تحمل» خواند.
او بازیگری را نخست در مدرسه و سپس در گروه‌های نمایش محلی آغاز کرد. در ۱۲ سالگی معلم انگلیسی‌اش نقش شایلاک را در «تاجر ونیزی» شکسپیر به او سپرد. استوارت در طول ۱۶ سال همکاری با گروه‌های نمایش، به‌عنوان یکی از بهترین بازیگران روزگار خود و نماینده‌ی شکسپیر برای مخاطبان تازه شناخته شد. زمانی که به دعوت دوستی در لس‌آنجلس کلاس‌هایی درباره شکسپیر برگزار می‌کرد، برای نخستین بار توجه یک مدیر انتخاب بازیگر تلویزیونی برای سریال پیشتازان فضا را جلب کرد.
در طول دوران حرفه‌ای، بسیاری از نقش‌های شاخص شکسپیر — از مکبث و اتلو تا پروسپرو، شایلاک و مارک آنتونی — را ایفا کرد. دو بار جایزه‌ی لارنس اولیویه را گرفت: یک‌بار در ۱۹۷۹ برای «آنتونی و کلئوپاترا» و بار دیگر در ۲۰۰۹ برای «هملت».
