روباه زیر ماه صورتی در مسیر اسکار؛ غایبان بزرگ جوایز ایدا
مسیر رسیدن به اسکار برای گروهی از مستندسازان کمی روشن‌تر شد؛ آن هم بعد از آنکه جوایز مستند ایدا فهرست اولیه بهترین‌های امسال را در دو شاخه بلند و کوتاه منتشر کرد. در این میان حضور یک اثر با سهم Iranianها توجه‌ها را جلب کرده است، در حالی که حذف چند عنوان پرسروصدا، حاشیه اصلی این دوره را ساخته است.
حضور ایرانی در بخش فیلم‌های بلند
«روباه و ماه صورتی» ساخته مشترک مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی به جمع ۱۶ مستند راه‌یافته به بخش بلند پیوست. این فیلم که بیش از ۷ سال زمان برای ساخت صرف کرده است، روایت دختری هنرمند با اصالت افغانستانی را دنبال می‌کند که ساکن ایران بود و برای دیدار مادرش ناچار به خروج قاچاقی از کشور می‌شود.
این مستند پیش‌تر در رویدادهایی مانند ایدفا هلند، هیومن نروژ، تمپو سوئد، ایشیگاکی ژاپن، داک‌ویل بلژیک، حقوق بشر ژنو، پوردنونه ایتالیا، میلینیوم بلژیک، فول فریم آمریکا و مستند زاگرب روی پرده رفته و بیش از ۴۰ جایزه برده است. در کنار این اثر، عناوین دیگری همچون «زندگی روشن»، «پرندگان جنگ»، «نوسترا تیرا»، «خرس مزاحم»، «یک در میلیون» و «می‌توانی همه چیز را ببینی» ساخته الیزابت هولمز که به موفقیتی بزرگ در گیشه بدل شده، دیده می‌شوند.
جولیا لوکتف با «دوستان نامطلوب من: قسمت دوم - تبعید» که ادامه فیلمی است که پیش‌تر به فهرست نهایی اسکار رسید، در این بخش حضور دارد. بن پراودفوت، برنده ۲ جایزه اسکار، با «چشمان غنا» و پگاه آهنگرانی با «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» دیگر مدعیان این رشته هستند.
جاماندگان شوکه‌کننده از دور رقابت
فهرست بلندها با چند حذف غیرمنتظره همراه بود. «ماسک»، «چهاردهم» و دو مستند مطرح درباره غزه یعنی «دکتر آمریکایی» و «نازا» از راه‌یافتگان جا ماندند. «روزی روزگاری در هارلم» که یکی از پرافتخارترین مستندهای سال به شمار می‌رود نیز انتخاب نشد و در عوض کارهای کمتر شناخته‌شده‌ای مانند:
- «زمین بتنی» به کارگردانی اسمهان بکرات
- «کثیف» ساخته باربارا مستانزا و مارک پوجولار
- «نقره» اثر ناتالیا کونیارز
- «ماشین زمان شگفت‌انگیز» به کارگردانی الیزا کاپای
ترجیح داده شدند.
مستندهای کوتاه و سهم نیویورک تایمز
در بخش کوتاه، ۱۲ مستند برگزیده شده‌اند. «آنها اینجا هستند» ساخته لورا پویتراس و ریچل لورن مولر که برای نخستین‌بار در جشنواره فیلم ونیز نمایش داده شد و به اشغال مرگبار اداره مهاجرت و گمرک مینه‌سوتا می‌پردازد، از جمله این آثار است. بیل موریسون که سال گذشته برای فیلم کوتاه «حادثه» نامزد اسکار شده بود، با جدیدترین ساخته خود با نام «خیابان ساویر، بعد از ظهر یکشنبه» بازگشته است.
چهار مستند نیویورک تایمز نیز به این فهرست راه یافتند:
- «گرگی در حومه شهر» به کارگردانی امیلی هاردی
- «سانی کاکاس» (سانی خروس) به کارگردانی لوته سالومون
- «پسر» به کارگردانی لئونا کاوکلیا
- «پسران استالین» به کارگردانی بیانکا گیاور و اورا دکورنفلد
یوروبا ریچن برای «جون لیتل آزاد» و وعد الکاتب که نامزد اسکار است، با فیلم «شاید فردا» به کارگردانی مشترک وفا مصطفی در این شاخه حضور دارند. در عین حال، جاشوا اوپنهایمر، نامزد ۲ جایزه اسکار، برای فیلم کوتاه جدیدش «انقلاب علیه مرگ» که به‌تازگی توسط نیویورک تایمز خریداری شده، نادیده گرفته شد.
زمان‌بندی جوایز و رای‌گیری
مراسم چهل و دومین دوره جوایز مستند IDA روز جمعه، ۴ دسامبر در لس‌آنجلس برگزار می‌شود و برندگان خود را خواهد شناخت. پیش از آن، در تاریخ ۱۷ نوامبر، پنج نامزد نهایی برای هر یک از دو بخش بهترین فیلم بلند و بهترین فیلم کوتاه از میان این فهرست‌ها معرفی می‌شوند. انتخاب برندگان نیز بر عهده هیئت داورانی است که از بیش از ۲۰۰ مستندساز از بیش از ۶۰ کشور تشکیل شده‌اند.
