شب درخشش مستندسازان در برج میلاد؛ «انتظار ۲۵ساله» برگزیده شد
سرانجام پرده از آثار برتر یکی از مهم‌ترین رویدادهای سینمایی کشور کنار رفت. شامگاه چهاردهم آبان ماه، تالار همایش‌های برج میلاد میزبان هنرمندان و مدیرانی بود تا باردیگر نقش سینما در بازنمایی روح ایستادگی را جشن بگیرند. نوزدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت که با کندی زمانی همراه بود، عاقبت آغاز به کار کرد تا فصل تازه‌ای از پیوند تصویر و ارزش‌های انسانی را رقم بزند. در این محفل، چهره‌های سرشناسی همچون ریاست سازمان بسیج مستضعفین، مدیر بنیاد فرهنگی روایت فتح و شهردار پایتخت حضور یافتند تا از فعالان عرصه فرهنگ قدردانی کنند.
فضای مراسم با نوای سرود ملی و آیات وحی آغاز شد. در پی آن، نماهنگی کوتاه بر پرده رفت که نگاهی به فراز و نشیب‌های این دوره از جشنواره داشت. جلال غفاری، دبیر این رویداد، ضمن خوش‌آمدگویی سخنانش را با یادبودی از سخنرانی به‌یادماندنی سپهبد شهید حسین سلامی در دور پیشین گره زد و پاسداشت مقام شهدایی نظیر تنگسیری و سلیمانی را وظیفه‌ای همگانی دانست. او تأکید کرد که هدف غایی این گردهمایی، کشف پیوند میان قاب سینما و مفهوم مقاومت است؛ پیوندی که به گفته وی ریشه در ذات هنر دارد.
نگاه راهبردی دبیر جشنواره به هنر متعهد
غفاری در ادامه با اشاره به تصویرسازی‌های یحیی سنوار، آن لحظات را جلوه‌ای از تدبیر الهی توصیف کرد که جهان را تحت تأثیر قرار داد. وی «ملت مبعوث» را کانون گفتمانی جشنواره نوزدهم خواند و تصریح کرد که قلمرو این جشنواره تنها به پردیس‌های سینمایی محدود نمی‌ماند، بلکه میادین شهر نیز عرصه عرضه آثار بوده است. این رویکرد موجب شد تا فیلم‌ها در سطح وسیعی به نمایش درآیند و پایان این مراسم به معنای توقف نمایش‌ها نخواهد بود.
دبیر جشنواره از همکاری سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران سپاسگزاری کرد که بستر اکران را در بیش از دوازده فرهنگسرا فراهم آوردند. او با بیان اینکه انتخاب نشدن یک اثر لزوماً به معنای نقص آن نیست، بر رعایت عدالت و انصاف در داوری‌ها پافشاری کرد و یادآور شد که برای ترویج گفتمان مقاومت، ابزاری گویاتر از زبان سینما وجود ندارد. در بخش دیگری از این آئین، کلیپی برای گرامیداشت یاد سپهبد سلامی پخش شد.
تقدیر از کارگردانان بخش مستند بلند
با حضور اعضای هیئت داوران شامل محسن اسلام زاده، مرتضی شعبانی، مصطفی دالایی، امیر وجدانی و حسین زارع زاده، نوبت به اهدای جوایز مستند رسید. در رده‌بندی آثار بلند، فیلم «خشت و خون» ساخته عقیل جماعت شایسته تقدیر شناخته شد. همچنین در بخش دستاورد مستند، تندیس به «ابراه کوچکی‌میان هور» از مرتضی پایه شنار و جایزه بهترین دستاورد مشترکاً به «کریدور طلایی» از سید حسن سیدی پریشان و وحید کاظمی رسید.
در میان پژوهش‌های برتر، اثر «من جلال ال احمد هستم» با پژوهش علی اکبری برگزیده شد که خود او نیز برای فیلمی با همین عنوان شایسته تقدیر گرفت. دیگر عنوان تقدیر شده در این بخش «ایستاده در کنار طیف» ساخته زهره نجف زاده بود. در نهایت، جایزه اصلی بهترین کارگردانی فیلم مستند بلند به «انتظار ۲۵ساله» از مطهره عدالت خواه تعلق گرفت.
عدالت خواه هنگام دریافت جایزه، آن را به کودکان بازمانده مدرسه شجره طیبه میناب پیشکش کرد و گفت: «جایزه را تقدیم بچه‌هایی از مدرسه شجره طیبه میناب میکنم که بازماندگان هستند و روزهای سختی را میگذارنند، بچه‌هایی هستند که نمیتوانند شب خوب بخوانند یا بچه‌ای که نمیتواند صحبت کند و فقط گریه میکند این جایزه را تقدیم همه بازماندگان مدرسه شجره طیبه مدرسه میناب میکنم.»
مستند کوتاه و درخشش «در میان درختان انجیل»
در ادامه مراسم، توجه‌ها به سمت مستندهای کوتاه معطوف شد. فیلم «هفت سامورایی» به کارگردانی بهزاد علوی دیپلم افتخار گرفت و در نهایت مسعود زائریان برای کارگردانی «در میان درختان انجیل» موفق به کسب جایزه نخست این بخش شد. زائریان در سخنانی صمیمانه، سینمای مستند را به گیاه خودرویی تشبیه کرد که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. او از هفده سال فعالیت در این حوزه گفت و از شب‌های پرکار تدوین و نداشتن امنیت شغلی سخن به میان آورد. وی با اشاره به اینکه مفهوم ایستادگی را از همسرش آموخته است، جایزه خود را به خانواده‌اش اهدا کرد و گفت: «سینمای مستند مثل گیاه خودرو است که به آن توجه نمیشود هفده سال است که مستند میسازم، شب‌های زیادی برای تدوین و فقدان امنیت شغلی منزل نبودم، اما محکم ادامه میدهم و همسرم به من مقاومت را یاد داد و جایزه را به همسر و فرزندانم تقدیم میکنم.»
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، دیگر سخنران این مراسم بود که ضمن قدردانی از دست‌اندرکاران، برداشت خود را از مفهوم مقاومت تشریح کرد. او مقاومت را حالتی در برابر تسلیم دانست و میانه آن را سازش تعریف کرد. به باور وی، ایستادگی گاه منفعلانه و فرسایشی است و گاه فعالانه که انسان را به مقصود می‌رساند. زاکانی ریشه‌های این حرکت را ایمان، دانش و خلاقیت عنوان کرد و هنر را بهترین ابزار برای تقویت این ریشه‌ها دانست.
او مدیریت شهری را نیز عرصه‌ای برای بروز مقاومت در حوزه‌های فرهنگی و اقتصادی دانست و بر این باور بود که سینماگران می‌توانند جلوه‌های گوناگون این پایداری را به تصویر بکشند. شهردار تهران در بخش پایانی صحبت‌هایش به خدمت‌رسانی در هتل‌ها به آسیب‌دیدگان دو جنگ اخیر اشاره کرد و از حضور صد و نود روانشناس در خلال جنگ چهل‌روزه خبر داد که بدون دریافت دستمزد، به مدت چهار ماه به مردم خدمت کردند؛ حتی یکی از آنان از خارج از کشور بازگشت تا به میهن خود یاری رساند. در پایان این آئین، مراسم تجلیل از احمد نجفی برگزار شد.
