از «صبح اعدام» تا «خدای جنگ»؛ فیلم‌های آخر هفته تلویزیون
وقتی قاب تلویزیون در تعطیلات پایان هفته میزبان روایت‌هایی از دل تاریخ، نبرد و سیاست می‌شود، انتخاب برای مخاطب دشوار خواهد بود. شبکه‌های مختلف سیما در روزهای پنجشنبه ۱۴ و جمعه ۱۵ آبان، فهرستی متشکل از چندین عنوان شاخص ایرانی و خارجی در گونه‌های تاریخی، جنگی، جنایی و سیاسی را روی آنتن می‌برند. در ادامه نگاهی انداخته‌ایم به این آثار و پیشینه ساخت و افتخارات هرکدام.
«خدای جنگ» در قاب شبکه یک
فیلم سینمایی «خدای جنگ» ساخته حسین دارابی که در گونه دفاع مقدس و تاریخی ساخته شده، جمعه ۱۵ آبان ساعت ۱۶ از شبکه یک سیما پخش می‌شود. این محصول سال ۱۴۰۳ بر پایه رخدادی واقعی شکل گرفته و نخستین پرتاب موشک ایران و شکل‌گیری یگان موشکی را از نگاه یکی از همرزمان حسن طهرانی‌مقدم به تصویر می‌کشد؛ بی‌آنکه خود او در اثر حضور مستقیم داشته باشد.
در خلال ایران و عراق، دشمن برای از کار انداختن توان موشکی کشور دست به طراحی نقشه‌ای می‌زند و با همراهی نیروهای لیبیایی، بخش‌های کلیدی موشک‌های ایرانی را می‌رباید. پس از آن گروهی از کارشناسان و رزمندگان ایرانی به فرماندهی ابراهیم شریفی مأمور می‌شوند تا این بحران را حل کرده و سامانه‌ها را به کار بیندازند. ساعد سهیلی، داریوش کاردان، حسین سلیمانی، پیام احمدی‌نیا، نادر فلاح، مهدی حسینی، مهدی فریضه، دانیال نوروش، پیمان پورنیک‌دست، علی دل‌پیشه، آزاده سیفی، عبدالرضا نصاری، بهار داورزنی، محمدرضا سروستانی، هومن دارابی، احمد یاوری، کبری گودرزی و عمار شلق بازیگران این فیلم هستند.
«خدای جنگ» سومین تجربه سینمایی بلند دارابی بعد از «مصلحت» و «هناس» به شمار می‌رود که نگارش فیلمنامه‌اش را احسان ثقفی انجام داده و سعید سعدی در سازمان هنری رسانه‌ای اوج تهیه کرده است. این فیلم نخستین بار در چهل و سومین جشنواره فیلم فجر در بهمن ۱۴۰۳ به نمایش درآمد، ولی جایزه‌ای در این رویداد به دست نیاورد.
«قاتلان ماه کامل»؛ توطئه و قتل‌های پی‌در‌پی
اثر جنایی، تاریخی و وسترن «قاتلان ماه کامل» (Killers of the Flower Moon) به کارگردانی مارتین اسکورسیزی و محصول ۲۰۲۳ آمریکا، جمعه ۱۵ آبان ساعت ۰۰:۳۰ بامداد از شبکه سه سیما روی آنتن می‌رود. این فیلم اقتباسی از کتاب غیرداستانی دیوید گرن با همین نام است و قتل‌های سازمان‌یافته بومیان قبیله اوسیج در ایالت اوکلاهما در دهه ۱۹۲۰ میلادی را واکاوی می‌کند؛ پرونده‌ای که پیگیری آن زمینه‌ساز شکل‌گیری اف‌بی‌آی شد.
ویلیام هیل که در آن منطقه به «پادشاه» معروف است، ظاهری خیرخواه دارد و با اعضای ثروتمند قبیله سرخ‌پوست اوسیج رابطه‌ای نزدیک برقرار کرده است؛ قبیله‌ای که پس از کشف نفت در زمین‌هایشان به ثروت کلانی رسیده‌اند. هیل در پشت پرده، سفیدپوستان را به ازدواج با زنان سرخ‌پوست تشویق می‌کند و با دسیسه موجب مرگ زودهنگام آنان می‌شود تا دارایی‌شان به شوهران سفیدپوست برسد. با بازگشت ارنست (خواهرزاده هیل) از جنگ جهانی اول، او به عنوان راننده با «مولی»، یکی از زنان مبتلا به دیابت و ثروتمند قبیله آشنا می‌شود. پیوند این دو آغازگر رشته‌ای از قتل‌های مرموز و رقابت پنهان برای به دست آوردن حق امتیاز نفت آن خانواده است. لئوناردو دی‌کاپریو، رابرت دنیرو، لیلی گلداستون، جسی پلمونس، تانتو کاردینال، جان لیتگو و برندن فریزر در این فیلم ایفای نقش کرده‌اند.
این اثر ششمین همکاری مشترک اسکورسیزی با دی‌کاپریو و دهمین همکاری‌اش با دنیرو در قاب سینماست. «قاتلان ماه کامل» در نود و ششمین دوره جوایز اسکار در ۱۰ رشته از جمله بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر نقش اول زن و بهترین بازیگر نقش مکمل مرد نامزد شد. لیلی گلداستون نیز برای بازی در آن جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام را گرفت. در وب‌سایت آی‌ام‌دی‌بی نمره ۷.۶ از ۱۰ از سوی مخاطبان ثبت شده و در راتن تومیتوز امتیاز ۹۳ درصد از منتقدان را کسب کرده است. در اجماع منتقدان راتن تومیتوز آمده است: «قاتلان ماه کامل» از نظر زمان، مضمون و دستاورد سینمایی اثری عظیم است که به شکلی تامل‌برانگیز به ارزیابی رابطه آمریکا با مردمان بومی خود می‌پردازد و بار دیگر مهارت هنری مارتین اسکورسیزی را نشان می‌دهد.
«صبح اعدام» و واپسین لحظات طیب
فیلم «صبح اعدام» به کارگردانی بهروز افخمی در گونه درام سیاسی و تاریخی، محصول ۱۴۰۲ است که پنجشنبه ۱۴ آبان ساعت ۲۰:۳۰ از شبکه چهار سیما پخش می‌شود. داستان با ارجاع به کودتای ۲۸ مرداد، انتخابات آمریکا و پیوند حکومت پهلوی با این کشور آغاز می‌شود. راوی، دختر دانشجویی است که با خبرنگار سالخورده روزنامه کیهان که در سال ۱۳۴۲ شاهد اعدام طیب حاج‌رضایی و حاج اسماعیل رضایی بوده گفت‌وگو می‌کند. در ادامه وقایع ساعت ۵ تا ۶:۳۰ صبح روز ۱۱ آبان ۱۳۴۲ نمایش داده می‌شود؛ هنگامی که طیب حاج‌رضایی با دستانی بسته نزد سرهنگ مأمور اجرای حکم برده می‌شود. اتاق پر از خبرنگار است و روحانی وصیت‌های پایانی محکومان را ثبت می‌کند. سپس حاج اسماعیل رضایی نیز همین روند را تا تیرباران شدن می‌گذراند. ارسطو خوش‌رزم، مسعود شریف، داوود فتحعلی‌بیگی، پوریا منجزی، محسن آوری و کاوه دارابی در این فیلم بازی می‌کنند.
این فیلم که نویسندگی‌اش را افخمی انجام داده و علی شیرمحمدی تهیه کرده، برداشتی از گزارش واقعی خبرنگار کیهان از مراسم تیرباران طیب حاج‌رضایی و اسماعیل رضایی (محکومان واقعه ۱۵ خرداد ۱۳۴۲) است و به صورت سیاه‌وسفید تصویربرداری شده است. «صبح اعدام» در چهل و دومین جشنواره فیلم فجر در بهمن ۱۴۰۲ در ۸ رشته نامزد شد و سرانجام دو سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی برای افخمی و بهترین بازیگر نقش اول مرد برای ارسطو خوش‌رزم کسب کرد.
«آزادی‌خواه» از شبکه نمایش
فیلم تاریخی و زندگی‌نامه‌ای «آزادی‌خواه» (The Liberator) محصول مشترک ونزوئلا و اسپانیا در سال ۲۰۱۳ به کارگردانی آلبرتو آرولو، پنجشنبه ۱۴ آبان ساعت ۱۷ از شبکه نمایش پخش می‌شود. سیمون بولیوار، اشراف‌زاده جوان ساکن ونزوئلا در اوایل قرن نوزدهم، طبق رسوم به اسپانیا می‌رود و با دختری به نام ماریا پیوند زناشویی می‌بندد و همراه او به املاکش در ونزوئلا بازمی‌گردد. پس از مدتی به واسطه دوستانش به محافل ضد سلطنت و استعمار امپراتوری اسپانیا راه می‌یابد. با وجود دل‌نگرانی‌های همسرش، او کم‌کم به یکی از اعضای اصلی آن جلسات بدل می‌شود و پس از رخدادهایی تلخ در زندگی شخصی، رهبری مبارزات مسلحانه برای استقلال سرزمینش را به دست می‌گیرد. ادگار رامیرز، اریک وایلدپرت، ماریا والورده، خوانا آکوستا و دنی هیوستون بازیگران این فیلم هستند.
نگارش فیلمنامه بر عهده تیموتی جی. سکستون بوده و موسیقی متن آن را گوستاوو دودامل ساخته است. این اثر نماینده ونزوئلا در بخش بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان هشتاد و هفتمین دوره جوایز اسکار بود و به فهرست کوتاه ۹ فیلم نهایی راه یافت.
