مسیحای شیطان؛ ترسناک‌ترین زامبی‌ساخته نویسندگان مخفی جنگ ستارگان

تصور کنید نویسندگانی که در خلوت خود دیالوگ‌های «جنگ ستارگان» (Star Wars) را صیقل می‌زدند، در همان حال عجیب‌ترین و ترسناک‌ترین فیلم زامبی تاریخ را هم ساخته باشند. «مسیحای شیطان» (Messiah of Evil) بیش از پنجاه سال پس از اکران نادیده‌گرفته‌شده‌اش، حالا به عنوان یک تلفیق بی‌نظیر از همه جریان‌های وحشت تا دهه ۱۹۷۰ میلادی دوباره کشف شده است؛ فیلمی که نه فقط پیشرو هرچه بعد آمد، که برای پایان‌بندی ماه هالووین گزینه‌ای بی‌رقیب به نظر می‌رسد.

تولد یک هیولای فرانکنشتاینی در سینمای وحشت

«مسیحای شیطان» را زوج همسر، گلوریا کتز (Gloria Katz) و ویلارد هویک (Willard Huyck) نوشته و کارگردانی کرده‌اند؛ همان‌هایی که بعدها برای نوشتن «دیوارنویسی آمریکایی» (American Graffiti)، «معبد مرگ» (Temple of Doom) و «هاوارد اردک» (Howard the Duck) و بازنویسی «جنگ ستارگان» شناخته شدند. آن‌ها به جای اقتباس از سریال‌های علمی‌تخیلی دهه ۱۹۳۰، سراغ دوختن هیولایی فرانکنشتاینی از ادبیات و سینمای وحشت رفتند. داستان درباره آرلتی است که به شهر ساحلی کوچکی می‌رود تا با پدر جداشده‌اش جوزف دیدار کند، اما گرفتار ماجراهای تام، شیفته اسطوره‌شناسی، می‌شود که کندوکاو در افسانه آدم‌خواری محلی، بیشترشان را به کام مرگ می‌کشد.

خانه آینه‌ای از وحشت دهه هفتادی

کتز و هویک ما را به خانه آینه‌ای می‌برند که همزمان کم‌هزینه و پر از هنرنمایی استادانه است. لحظاتی بازی‌های خشک و سایه‌های اغراق‌شده فیلم را به بخش نوستالژیک وحشت وی‌اچ‌اس می‌برد، اما بعد ناگهان به خانه سوررئال جوزف با پرتره‌های جوهری اکسپرسیونیستی می‌رسیم و گمان می‌کنیم وارد یک فیلم ترسناک اروپایی شده‌ایم. موسیقی متن و لباس‌های جسورانه یادآور دهه پرهیاهوی هفتاد است، اما روایت گوتیک درون‌مایه را به فضای ادگار آلن پو یا لاوکرفت پیوند می‌زند. حتی صحنه‌ای هست که تنها از وس کریون (Wes Craven) انتظارش را دارید. همه چیز از دقیقه اول نامتعارف است و عجیب‌تر می‌شود.

اعتبار هنری پشت دوربین

شاید «مسیحای شیطان» با تعریف امروز از «وحشت فاخر» همخوان نباشد، اما مدارکش را دارد: استیون کتز (Stephen Katz) فیلمبردار که از مکتب کم‌هزینه راجر کورمن (Roger Corman) آمده و بعد همکار جان لندیس (John Landis) شد، هر قاب را بالاتر از وزن خودش می‌گیرد. جک فیسک (Jack Fisk) طراح تولید هم که کارش را با همین فیلم شروع کرد، بعدها روی «کری» (Carrie) برای برایان دی پالما (Brian de Palma) کار کرد و چهار بار نامزد اسکار شد. طرفداران دیوید لینچ (David Lynch) بی‌شک ردپای او را در این فیلم می‌بینند، هرچند «مسیحای شیطان» شش سال پیش از نخستین فیلم لینچ ساخته شده است.

چرا برای شب هالووین مناسب است

این فیلم یک اثر هنری خالص نیست که برای هالووین پیشنهاد شود، اما همه چیز دارد: مکانیک‌هایی که در خون غلت می‌زنند، چاقوخوردگی‌های ناگهانی به سبک داریو آرجنتو (Dario Argento)، و صحنه‌ای به‌غایت ترسناک و خنده‌دار که در آن قربانی به فروشگاه می‌رود و محلی‌های زامبی‌شده را می‌بیند که در حال خوردن گوشت خام هستند. توزیع‌کنندگان سال‌ها بعد برای فروش بهتر، آن را با عنوان «بازگشت مردگان زنده» (Return of the Living Dead) هم عرضه کردند. «مسیحای شیطان» در نهایت منسجم است و واقعاً می‌ترساند، چون هر اتفاقی ممکن است رخ دهد؛ و اگر چیزی از درزهایش بیرون بزند، شاید آتش و گوگرد جهنم باشد. در هالووین، همین رویاست که می‌خواهیم.