رستگار از جهان‌خواری آمریکا و تهدید نابودی مستند فاخر می‌گوید
آگاهی‌بخشی به جوانان درباره ماهیت سلطه‌طلبانه ایالات متحده و در عین حال هشدار نسبت به روندی که بقای سینمای مستند را نشانه رفته است، دو محور اصلی گفت‌وگوی اخیر مجید رستگار را تشکیل می‌دهد. این کارگردان که تجربه ساخت «کدهای سیاه» را در کارنامه دارد، بر این باور است که برای برقراری ارتباط با طیف گسترده‌ای از مخاطبان باید از روایت‌های غیرایدئولوژیک بهره گرفت. او ضمن تشریح نقش رسانه در شناخت سیاست‌های آمریکا، وضعیت کنونی تولید آثار مستند را بحرانی توصیف می‌کند.
آمریکا و مترسک‌های وابسته
رستگار با نگاهی به عملکرد واشینگتن در کشورهایی مانند عراق، سوریه و لیبی، سیاست‌های آن را جهان‌خوارانه می‌نامد. او تأکید می‌کند که سران این کشورها تبدیل شدند به مترسک‌هایی که فقط حضور دارند و هر موقع آمریکا بخواهد چیزی بهشان می‌دهد و هر موقع هم نخواهد، چیزی نمی‌دهد تا تهدیدشان کند. به گفته او، ذات جهان‌خواری آمریکا در این است که می‌خواهد نفت را تنها برای خود نگه دارد و معادن یک کشور را تصاحب کند. اوکراین، عراق، افغانستان، ونزوئلا و سوریه از جمله نمونه‌هایی هستند که به گفته این مستندساز، از بین رفته‌اند.
شکاف نسل‌ها در درک دشمنی
در حالی که برخی تصور می‌کنند ریشه تمام مشکلات با آمریکا به واقعه تسخیر لانه جاسوسی بازمی‌گردد، رستگار از ناکامی در انتقال مفهوم واقعی این تقابل به جوانان سخن می‌گوید. او معتقد است که با وجود ساخت مستندهای فراوان، هنوز نتوانسته‌ایم به نسل جوان القا کنیم که آمریکا برایش شاه، وزیر، مصدق، روحانی و آخوند هیچ فرقی ندارد و فقط دنبال منافع خودش است. با این حال، او رخدادهای اخیر را مثبت ارزیابی می‌کند و می‌گوید نسل جدید رسانه‌ای توانست کمک کند تا جایگاه آمریکا نشان داده شود و جوانان دارند متوجه می‌شوند که آمریکا جهان‌خوار است.
رستگار دلیل این ناکامی را در رویکرد ایدئولوژیک گذشته می‌داند. او توضیح می‌دهد که وقتی مخاطب از نظر فکری با سازنده اثر تضاد دارد، حرف او را نمی‌پذیرد؛ بنابراین لازم است مفاهیم از سوی افرادی هم‌سو و هم‌جریان با خودشان منتقل شود. به گفته وی، این روش هیچ‌وقت اجرا نشده و به همین دلیل در این سال‌ها با مشکل مواجه شده و عقب افتاده‌ایم.
زنگ خطر برای مستند ماندگار
این کارگردان در مقایسه میان سینما و مستند، مدیوم مستند را برای بیان حرف‌های تاریخی ضروری‌تر می‌داند، زیرا مستند بر پایه مستندات بنا شده است. او با ابراز تأسف می‌گوید مستند حدود یک سال است که دچار مشکل جدی شده و تمام ارگان‌ها به سمت تولید کارهای کوتاه رفته‌اند؛ آثاری که برای اینستاگرام ساخته می‌شوند و در همان بستر نیز از بین می‌روند. به گفته او:
- ارگان‌ها از ساخت مستندهای جامع و دارای منبع فاصله گرفته‌اند.
- اگر این روند ادامه یابد، دیگر اثری مانند «عابدان کهنز» نخواهیم داشت.
- نهادها به بهانه کمبود بودجه، کیفیت را فدای کمیت و رزومه‌سازی کرده‌اند.
رستگار تأکید می‌کند که برای ساخت یک مستند ماندگار باید چند ماه زحمت کشید و برای «کدهای سیاه» دو سال زمان صرف شده است. او معتقد است در جنگ اخیر مدیون کارهای کوتاه بودیم، اما نباید اجازه داد چراغ بودجه مستندسازی سالانه خاموش شود.
«جهان مبهم هاتف» در انتظار اکران
مجید رستگار در بخش پایانی از فعالیت‌های اخیر خود خبر می‌دهد و می‌گوید این روزها منتظر اکران فیلم سینمایی «جهان مبهم هاتف» است که با مشکلاتی در زمینه فهم تفاوت سینما و مستند روبه‌رو است. او در دو سال گذشته تولید چهار مستند را نیز بر عهده داشته است:
- «ژرتوا» و «تاوان فراموشی» پیش‌تر اکران شده و به جشنواره‌ها رسیده‌اند.
- امسال نیز «دروازه جهنم» و «من سبز زیتونی هستم» در جشنواره‌ها به نمایش درمی‌آیند.
