انتقاد تند محمدتقی فهیم به نوزدهمین جشنواره فیلم مقاومت
هجدهمین و نوزدهمین گام‌های یک رویداد سینمایی که زمانی پرچم‌دار هنر آوانگارد و ظلم‌ستیز بود، حالا با واکنش تند یکی از منتقدان پیشکسوت روبه‌رو شده است. «محمدتقی فهیم» در نوشته‌ای انتقادی که در عصر ایرانیان منتشر شد، وضعیت کنونی این گردهمایی را به‌شدت زیر سؤال برده و تأکید کرده که این رویداد دیگر توانایی هدایت جریان تولیدات سینمایی را ندارد. او معتقد است وقتی یک برنامه فرهنگی با بودجه عمومی ادعای ایجاد تغییر و تمایز دارد، باید در عمل نیز چنین کند؛ در غیر این صورت، تفاوتی میان برپایی یا عدم برپایی آن وجود نخواهد داشت.
از فروغ گذشته تا خاطره عسلویه
فهیم با اشاره به پیشینه این جشنواره که پیش‌تر با نام سینمای دفاع مقدس شناخته می‌شد، آن را یکی از رویدادهای فرهنگی منحصربه‌فرد برای آرمانخواهان در ایران و سراسر جهان توصیف می‌کند. او یادآور می‌شود که پس از فروپاشی شوروی و کناره‌گیری جشنواره‌های هنری ناب ضد امپریالیستی، نگاه‌ها به پیشتازی این رویداد بر روند تولیدات سینمایی دوخته شده بود؛ انتظاری که بیهوده به نظر نمی‌رسید و توسط فیلمسازان دفاع مقدسی دنبال می‌شد.
با این حال، او برخی ندانم‌کاری‌ها و سپردن کار به افراد فاقد تخصص و ناآشنا با سازوکارهای بین‌المللی را عامل افول این رخداد می‌داند. به باور این منتقد، دوره هفدهم که در عسلویه با مشارکت قابل توجه سینماگران برگزار شد، گویی در همان جزیره به یک خاطره و نوستالژی تبدیل شد و این روند نزولی تا رسیدن به نوزدهمین دوره که همین روزها جریان دارد، ادامه یافت.
سیطره اسپانسر بر مراسم افتتاحیه
این دوره از جشنواره با برگزاری آیین گشایش در اصفهان آغاز شد و نمایش آثار از روز جمعه در پردیس ملت تهران پیگیری می‌شود. فهیم رویداد سینمایی را نیازمند شروعی جذاب برای جلب توجه می‌داند، اما گزارش‌های رسیده از اصفهان نشان می‌دهد که افتتاحیه حتی ارزش یک دورهمی ساده را هم نداشته است.
به نوشته فهیم، مراسم گشایش با کمبود عوامل تأثیرگذار، غیبت اهالی سینما و چیرگی کامل حامی مالی بر تمام بخش‌ها از جمله اشغال استیج همراه بود. او به نقل از یکی از مدعوین اصفهان آورده است:
- حضور پرتعداد مدیریتی اسپانسر و کم‌تعدادی سینمایی‌ها در این جمع چنان توی ذوق می‌زد که هر مهمانی را از آمدن به اصفهان پشیمان می‌کرد.
یکی از گزارشگران تلویزیونی نیز گفته است هیچ نقطه قابل تعقیبی برای مخاطب نبود که در کادرهای خود بگیرد. فهیم تأکید می‌کند که کسی با اصل وجود اسپانسر مخالف نیست، اما حضور گل‌درشت آن، خود به ضد تبلیغ تبدیل شده است.
عدول از اصول و ضعف ساختار اجرایی
این منتقد باسابقه با بیان اینکه جشنواره با نسل او به بلوغ رسیده و پناهگاه بی‌پناهان رانده شده از درگاه لیبرالیسم بود، می‌نویسد امروز شاهدیم که این رویداد نه تنها جریان ساز نیست بلکه زائده و ریزه خوار بقیه شده و کمترین تاثیر را بر جریان فیلمسازی کشور و اثار در دست تولید دارد. او درباره علت این وضعیت می‌پرسد و حضور تازه‌به‌دوران‌رسیده‌ها در بخش اجرا، چیدمان گروه‌های داوری و کارگاه‌های جنبی را نشانه عدول پررنگ از اصول بنیان‌گذاری می‌داند.
فهیم با اشاره به اینکه پس از گذشت یک و نیم سال از جنگ‌های تحمیلی اخیر، نهایت نسبت این جشنواره با وقایع هولناک کشتار زنان و کودکان، فیلم «نیم شب» مهدویان است، این پرسش جدی را مطرح می‌کند که چرا باید برای این رویداد هزینه کرد و وقت مردم را گرفت. او می‌افزاید:
یک رویداد ارگانی با بودجه عمومی که داعیه‌دار تمیز و تغییر و جریان سازی است، در همه وجوه برپایی‌اش الزاما باید به همه فاکتورهای فوق پایبند و موثر واقع شود وگرنه بود و نبودش یکی است.
در بخش پایانی یادداشت، او به ضعف‌های دیگر این دوره اشاره کرده و روابط عمومی منفعل و کمیته رسانه و تبلیغات نابلد را از عوامل ناآگاهی خانواده سینما از برگزاری این مهم دانسته است. فهیم در هشدار به تصمیم‌گیران اصلی می‌نویسد که برای رسیدن این جشنواره به سقف دو دوره قبل خون دل‌ها خورده شده است، پس نگذارید برخی که اینکاره نیستند با مال و ابروی دفاع مقدس و مقاومت بازی کنند. او تأکید می‌کند تا دوره بعدی فرصت زیادی برای تغییرات بنیادی وجود دارد و نباید کوتاهی کرد.
