نگاهی به درخشش مارگارت کوالی در سینما و تلویزیون
سال‌های اخیر نام مارگارت کوالی بیش از پیش در محافل سینمایی شنیده شده است. این هنرپیشه جوان که فرزند اندی مک‌داول، ستاره سرشناس آمریکایی است، با گزینش کاراکترهای گوناگون در عرصه فیلم، مجموعه‌های نمایشی و حتی عناوین تعاملی، استعداد خود را در قامت آدم‌هایی یکسره متفاوت به معرض دید گذاشته است. نخستین گام رسمی او در عرصه هنر هفتم با ایفای نقش در اثر سینمایی «پالو آلتو» در سال ۲۰۱۳ برداشته شد و اندکی afterward، با هنرنمایی در مجموعه پرطرفدار «بازماندگان» به محبوبیت گسترده‌تری دست یافت. وی رفته‌رفته راه خود به سوی طرح‌های بزرگ‌تر گشود و تا به امروز با کارگردانانی همچون کوئنتین تارانتینو و یورگوس لانتیموس همکاری نموده است. از ظاهر شدن در «روزی روزگاری در هالیوود» گرفته تا بازی در «بیچارگان» و «ماده»، فهرست آثار او گواهی بر بی‌میلی‌اش به حبس کردن خویش در یک قالب خاص است. در قاب تلویزیون نیز نقش‌آفرینی در مینی‌سریال «خدمتکار» در کنار مادرش، از برجسته‌ترین تجربه‌های کاری وی به حساب می‌آید. افزون بر این‌ها، ورود او به جهان بازی ویدیویی «دث استرندینگ» ساخته هیدئو کوجیما، بُعد تازه‌ای از فعالیت‌هایش را نمایان ساخته است.
در ادامه، نگاهی خواهیم داشت به پانزده عنوان از کلیدی‌ترین فیلم‌ها، سریال‌ها و آثار پیوسته با کارنامه این بازیگر که هر یک گوشه‌ای از مهارت او در تجسم نقش‌های متضاد را هویدا می‌کنند:
- پالو آلتو (Palo Alto)
- پناهگاه (Sanctuary)
- سال سلینجر من (My Salinger Year)
- شاگردی (Novitiate)
- مردان خوب (The Nice Guys)
- دث استرندینگ (Death Stranding)
- ستاره‌های سگی (The Dog Stars)
- انواع مهربانی (Kinds of Kindness)
- آموزش قتل (How to Make a Killing)
- روزی روزگاری در هالیوود (Once Upon a Time… in Hollywood)
- بازماندگان (The Leftovers)
- بیچارگان (Poor Things)
- ماه محزون (Blue Moon)
- ماده (The Substance)
- خدمتکار (Maid)
آغاز مسیر با پالو آلتو
در اثر سینمایی «پالو آلتو»، کوالی با نقشی گذرا و مکمل دیده می‌شود، اما همین ظاهر شدن جایگاه ویژه‌ای در پیشینه او دارد؛ زیرا این عنوان، نخستین تلاش هنری و دروازه ورود قطعی وی به پهنه سینما به شمار می‌رود. این درام نوجوانانه که نگارش و کارگردانی‌اش بر عهده جیا کوپولا بوده و بر پایه داستان‌های کوتاه جیمز فرانکو شکل گرفته، زندگی دسته‌ای از جوانان را در شهری ثروتمند در کالیفرنیا پی می‌گیرد؛ نوجوان‌هایی که میان بزم‌های آغشته به الکل و مواد، پیوندهای عاطفی ناپایدار و کارهای پرخطر، گرفتار سردرگمی و بی‌حوصلگی‌اند و نمی‌دانند با عواطف و فردای خود چه کنند. حکایت فیلم از چند روایت درهم‌تنیده ساخته شده و بیش از آن‌که بر خطی داستانی مشخص تکیه زند، به تجربه‌های روزانه آدم‌ها و پیامد انتخاب‌هایشان می‌پردازد. در این میان، تدی با هنرنمایی جک کیلمر، فرد با بازی نات وولف و ایپریل با ایفای اما رابرتس، نقش‌های کلیدی را بر دوش دارند. تدی و فرد دو دوست نزدیک‌اند که رفتارهای بی‌باکانه و تمایل به تجربه‌های مخاطره‌آمیز، آن‌ها را به دردسر می‌اندازد. ایپریل نیز در پیوندی نگران‌کننده با مربی بزرگ‌تر فوتبالش درگیر است؛ رابطه‌ای که در آن، مرز ظریف میان اعتماد و بهره‌کشی آرام‌آرام رنگ می‌بازد. نقطه قوت این ساخته، نگاه نظاره‌گر و بی‌طرف جیا کوپولا به جهان نوجوانی است. او به‌جای آن‌که رفتار شخصیت‌ها را دستاویزی برای شوکه کردن بیننده سازد، می‌کوشد تنهایی، بی‌هدفی و ناتوانی آن‌ها در شناخت احساساتشان را به نمایش درآورد. تصویربرداری نرم و فضاساز آوتمن دورالد، تدوین روان و موسیقی تأثیرگذار نیز به پدید آمدن حال‌وهوایی رویاگونه یاری می‌رسانند؛ فضایی که با سرگشتگی و بی‌حسی عاطفی آدم‌ها سازگار است. با این همه، پالو آلتو از کاستی‌هایی نیز رنج می‌برد. روایت‌های پراکنده همیشه به شکلی یکپارچه در کنار هم نمی‌نشینند و پاره‌ای از پیوندها و موقعیت‌ها، به‌ویژه داستان ایپریل، بیش از اندازه پیش‌بینی‌پذیر می‌نمایند. در برابر این، فیلم در پرداختن به تجربه‌های مشترک شخصیت‌ها و نشان دادن پیامدهای رفتارهای ویرانگر آن‌ها کامیاب‌تر است. هرچند این اثر سخن کاملاً بدیعی درباره بحران‌های دوران نوجوانی نمی‌گوید، نگاه انسانی و سبک بصری متمایز کوپولا آن را به اثری درخور توجه در نخستین تجربه بلند سینمایی او بدل کرده است. امتیاز کاربران IMDb به این فیلم ۶.۱ از ۱۰ و امتیاز راتن تومیتوز ۶۹ از ۱۰۰ است. دیگر بازیگران این اثر عبارت‌اند از: کریس مسینا، کالین کمپ، دان نوولو، فرانسیس فورد کوپولا، کیگان آلن.
تقابل روانی در پناهگاه
«پناهگاه» یکی از کمتر دیده‌شده‌های کارنامه کوالی است؛ فیلمی که بخش بزرگی از ماجرایش در خلال یک شب پرفشار رخ می‌دهد و پیوندی بغرنج و آمیخته به بازی‌های ذهنی را به تصویر می‌کشد. قصه درباره ربکا، زنی که در جایگاه سلطه‌گر ظاهر می‌شود، و هال با هنرنمایی کریستوفر ابوت است؛ مردی که می‌خواهد به رابطه پنهان خود با او خاتمه دهد. آنچه در بدو امر ممکن است گفت‌وگویی پیرامون پایان یک پیوند به نظر برسد، کم‌کم به نبردی برای چیرگی و برتری تبدیل می‌گردد. هر دو کاراکتر می‌کوشند مسیر بحث را به کام خود برگردانند و در این میان، لایه‌های پوشیده رابطه‌شان آشکار می‌شود. فیلم از دل همین چالش، نمایی از پیوندی ناسالم و پیچیدگی‌های روانی دو شخصیت ارائه می‌دهد. نوشتن فیلمنامه بر عهده مایکا بلومبرگ بوده و زکری ویگن آن را کارگردانی کرده است. بخش مهمی از کشش اثر به شیمی پیچیده میان کوالی و ابوت گره خورده است؛ دو بازیگری که باید در فضایی محدود و عمدتاً از راه گفت‌وگو، دگرگونی‌های قدرت و واکنش‌های روانی نقش‌هایشان را منتقل کنند. پناهگاه با وجود برخی کمبودها، به سبب همین رابطه پرفشار و روایت غیرقابل‌پیش‌بینی‌اش ارزش تماشا دارد. محدود بودن فضای جغرافیایی فیلم مانع از شکل‌گیری پیچیدگی در داستان نمی‌شود و چرخش‌های روایی، مخاطب را تا فرجام درگیر نگه می‌دارند. این عنوان شاید در قیاس با آثار نامورتر کوالی کمتر مورد اقبال قرار گرفته باشد، اما نمونه‌ای جالب از توانایی او در ایفای نقش‌هایی است که بر بازی‌های ذهنی، تغییر مداوم جایگاه و پیوندی آمیخته به چالش استوارند. پناهگاه بیش از آن‌که بر رویدادهای بیرونی اتکا کند، از رویارویی دو شخصیت برای پیشبرد حکایت بهره می‌گیرد. امتیاز کاربران IMDb به این فیلم ۶.۲ از ۱۰ و امتیاز راتن تومیتوز ۸۸ از ۱۰۰ است.
بلوغ حرفه‌ای در سال سلینجر من
«سال سلینجر من» به کارگردانی فیلیپه فالاردیو، حکایت زنی جوان به نام جوانا را بازگو می‌کند که در یک آژانس ادبی استخدام می‌شود؛ آژانسی که نمایندگی نویسنده گوشه‌گیر و نامدار، جی. دی. سالینجر، را بر عهده دارد. جوانا در جریان کار خود با نامه‌های فراوانی روبه‌رو می‌گردد که هواداران برای این نویسنده می‌فرستند و به‌تدریج تلاش می‌کند به برخی از این پرسش‌ها، پاسخ‌هایی شخصی بدهد. فیلم روایتی لطیف و انسانی از زنی است که در ابتدای راه شغلی و زندگی شخصی خویش قرار دارد و می‌کوشد دریابد چه می‌خواهد و جایگاهش در جهان کجاست. حضور در فضای ادبی و مواجهه با خوانندگانی که پیوندی عاطفی با آثار سالینجر دارند، به جوانا فرصت می‌دهد تا درباره ادبیات، ارتباط انسانی و معنای انتخاب‌هایش بیندیشد. مارگارت کوالی در نقش جوانا، کاراکتری همدلانه و باورپذیر می‌آفریند. او به‌خوبی سردرگمی‌ها، کنجکاوی و اشتیاق دختری را نشان می‌دهد که هنوز در حال شناختن خود است. بازی کوالی در این فیلم از آن جهت اهمیت دارد که شخصیت اصلی باید هم‌زمان درگیر وظایف روزمره کاری و پرسش‌های شخصی باشد؛ توازنی که بازیگر با ظرافت آن را نگه می‌دارد. امتیاز کاربران IMDb به این فیلم ۶.۵ از ۱۰ و امتیاز راتن تومیتوز ۷۱ از ۱۰۰ است. دیگر بازیگران این اثر عبارت‌اند از: سیگورنی ویور، داگلاس بوث، سینا کرسلیک، برایان اف. اوبرن.
